Rozpoznawanie, leczenie i profilaktyka objawów związanych z odstawieniem SSRI

Teruhiko Higuchi – What are the diagnostic criteria, therapy and prophylaxis for discontinuation symptoms due to SSRIs? J Psychiatry Neurosci 2004;29:160
W krótkim artykule poglądowym na łamach Journal of Psychiatry and Neuroscience przedstawiono informacje na temat kryteriów diagnostycznych, leczenia i profilaktyki objawów związanych z odstawieniem SSRI.

Od czasu, kiedy zastosowanie SSRI w zaburzeniach lękowych i depresyjnych stało się powszechne, coraz większą wagę przywiązuje się do możliwych objawów niepożądanych towarzyszących znacznej redukcji dawki bądź odstawieniu leku. Najczęściej występują bóle głowy, nudności, wymioty, znużenie, chwiejny chód, gwałtowne uczucie odrętwienia, bezsenność, nadmiernie żywe lub koszmarne sny. Nie są to objawy specyficzne typowe dla SSRI i zdarzają się także po odstawieniu leków trójcyklicznych i SNRI.

Autor przytacza zaproponowane w 2000 roku przez Black`a następujące kryteria oceny objawów, które mogą się pojawić w związku z odstawieniem SSRI: kryterium A – zaprzestanie lub redukcja dawki po przynajmniej jednomiesięcznym okresie leczenia, kryterium B – pojawienie się przynajmniej 2 lub więcej objawów z podanej powyżej listy, kryterium C – klinicznie istotne natężenie tych objawów, kryterium D – niemożność określenia innych przyczyn niż odstawienie lub redukcja SSRI.

Mechanizm odpowiedzialny za objawy odstawienne związany jest ze względnym niedoborem serotoniny w szczelinie synaptycznej. Jeśli objawy są względnie łagodne i ustępują po kilku dniach, można ograniczyć się do obserwacji. Jeśli jednak są poważne, wskazany jest krótkotrwały powrót do poprzedniej dawki leku a następnie znacznie powolniejsze odstawianie, trwające niekiedy cały miesiąc. Można również odstawiany SSRI o krótkim okresie półtrwania czasowo zastąpić SSRI o długim okresie półtrwania a następnie powoli redukować dawkę. Generalnie, należy jako zasadę uznać konieczność ostrożnego i powolnego odstawiania antydepresantów z grupy SSRI.

Opracowane na podstawie: Journal of Psychiatry and Neuroscience / 2004-03-30