Interwencje o udowodnionej skuteczności w zapobieganiu upadkom u osób starszych

John T. Chang i wsp – Interventions for the prevention of falls in older adults: systematic review and meta-analysis of randomised clinical trials BMJ 2004;328:680
W British Medical Journal opublikowano wyniki systematycznego przeglądu i meta-analizy randomizowanych badań klinicznych dotyczących interwencji zmniejszających częstość upadków u osób starszych. Dla zilustrowania skali problemu autorzy przypominają, że w ciągu roku upadki dotyczą co trzeciej osoby powyżej 65 roku życia i co drugiej powyżej 80 roku życia.

Do łatwych do przewidzenia następstw tych zdarzeń należą między innymi złamania, urazy głowy i zaburzenia lękowe, co prowadzi do upośledzenia ogólnej sprawności fizycznej i ograniczeń samodzielnego funkcjonowania. W USA koszty związane z upadkami osób w starszym wieku oszacowano na ponad 20 mld $.

Autorzy przeglądu i meta-analizy zidentyfikowali 40 badań, w których oceniano skuteczność następujących interwencji: wieloczynnikowej oceny ryzyka upadków z następowym programem zaradczym, ćwiczeń fizycznych, modyfikacji środowiskowych i edukacji.

Analiza efektów losowych obejmująca prace (niezależnie od rodzaju interwencji), w których wyniki wyrażano w postaci współczynników ryzyka wykazała, że zastosowanie interwencji wiązało się ze zmniejszeniem ryzyka upadków (współczynnik ryzyka 0.88) w porównaniu z grupami kontrolnymi. Analogiczne wnioski wynikały z analizy badań, w których wyniki wyrażano w postaci miesięcznych współczynników zapadalności (zapadalność w grupie z interwencją vs w grupie kontrolnej 0.80). Najskuteczniejszą z badanych interwencji okazała się wieloczynnikowa ocena ryzyka z programem zaradczym – w grupie badanej odnotowano zmniejszenie liczby upadków o 11.8/100 osób/miesiąc). Na podkreślenie zasługiwała również skuteczność ćwiczeń fizycznych.

Podsumowując, badane interwencje są skuteczne zarówno w obniżaniu ryzyka, jak i zmniejszaniu częstości upadków u osób starszych.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2004-03-20