Czy nikotynamid zapobiega cukrzycy typu 1 (badanie ENDIT)

ENDIT Group – European Nicotinamide Diabetes Intervention Trial (ENDIT): a randomised controlled trial of intervention before the onset of type 1 diabetes Lancet 2004;363:925
Kaskada zjawisk immunologicznych w patogenezie cukrzycy typu 1 indukuje uszkodzenie spirali DNA w komórce beta. Podczas prób naprawy DNA przez polimerazę poli ADP-rybozy dochodzi do zużycia dinukleotydu nikotynamidoadeninowego, obniżenia zawartości związków bogatoenergetycznych w komórce i jej śmierci. Wysokie miana przeciwciał przeciw wyspom trzustkowym (ICA), dekarboksylazie kwasu glutaminowego, przeciw IA-2 oraz insulinie stanowią czynniki ryzyka cukrzycy typu 1, pozwalające wytypować osoby zagrożone rozwojem tej choroby w przyszłości. Nikotynamid może hamować aktywność polimerazy i działać ochronnie na komórkę beta, co wykazano w modelach eksperymentalnych.

W The Lancet przedstawiono wyniki randomizowanej, podwójnie ślepej, kontrolowanej próby porównania skuteczności wysokich dawek nikotynamidu i placebo, w zapobieganiu bądź opóźnianiu rozwoju cukrzycy u osób z rodzinnym wywiadem tej choroby (European Nicotinamide Diabetes Intervention Trial – ENDIT).

W krajach Europy, USA, Kanady u 30000 krewnych pierwszego stopnia (w wieku 3-40 lat) osób z cukrzycą typu 1 oznaczono poziomy ICA. Do terapii nikotynamidem w dawce 1,2 gram/m2 powierzchni ciała (maksymalnie do 3,0g/dobę) i do grupy placebo randomizowano po 276 osób z wysokim mianem przeciwciał.

W ciągu 5-letniej obserwacji szczególnie zagrożone rozwojem cukrzycy typu 1 okazały się: osoby <20 roku życia, z upośledzoną tolerancją glukozy, obniżoną wczesną fazą wydzielania insuliny oraz podwyższonymi poziomami przeciwciał. Od momentu rozpoczęcia leczenia do zakończenia obserwacji cukrzycę rozwinęło 30% badanych w grupie nikotynamidu oraz 28% w grupie placebo (różnica nieistotna statystycznie). Korzystnego działania nikotynamidu nie wykazano także w poszczególnych podgrupach chorych. Stosowanie leku w zwiększonej dawce nie powodowało istotnych różnic w częstości działań ubocznych, a także nie wpłynęło na rozwój fizyczny dzieci.

Na zakończenie autorzy pracy podkreślają, że choć ENDIT przyniosło negatywne wyniki to jednak jego rezultaty pokazały, że rozwój cukrzycy można przewidzieć. W ENDIT u 29% krewnych pierwszego stopnia chorych na cukrzycę doszło do rozwoju tej choroby. Ryzyko rozwoju cukrzycy rosło wraz z liczbą dodatnich wyników oznaczeń poszczególnych grup przeciwciał.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2004-03-20

Dodaj komentarz