Medycyna oparta na faktach (EBM) – wyzwania i ograniczenia

Sharon E. Straus – What`s the E for EBM ? BMJ 2004;328:535
W marcowym numerze BMJ ukazał się artykuł redakcyjny omawiający wzrost zainteresowania tzw. medycyną opartą na faktach (Evidence Based Medicine – EBM). EBM zyskuje dużą popularność wśród lekarzy oraz instytucji związanych z tworzeniem standardów medycznych.

Pełne zastosowanie EBM w praktyce wciąż budzi jednak pewne kontrowersje, głównie z uwagi na możliwość przedmiotowego traktowania chorych i lekarzy (żartobliwie określane przez autora artykułu – “korzystaniem z książki kucharskiej” przy leczeniu chorych).

Wyzwaniem pozostaje rozwijanie nowych umiejętności w poszukiwaniu i ocenianiu dowodów składających się na EBM. Skuteczność nauczania EBM pracowników ochrony zdrowia jest trudna do określenia, brak jest również jednoznacznych kryteriów oceny skuteczności stosowania EBM w leczeniu chorych.

Autor artykułu podkreśla, że choć wyciąganie dowodów z badań klinicznych jest niezbędne, to nie jest wystarczające dla optymalnej opieki zdrowotnej. Rośnie zainteresowanie dziedziną nauki noszącą nazwę “knowledge translation”, która zajmuje się wprowadzaniem EBM do praktyki.

Odpowiednie techniki pozwalają usunąć bariery w wykorzystywaniu EBM oraz uzupełnić różnice pomiędzy aktualną praktyką medyczną a EBM. Jest to skomplikowany, długofalowy proces, wymagający pełnego zaangażowania i motywacji ze strony chorych, lekarzy i menadżerów ochrony zdrowia.

Nauczanie i stosowanie EBM staje się nowym sposobem praktykowania medycyny, wyzwaniem dla systemów opieki zdrowotnej i kształcenia pracowników.

Nie określono jeszcze długoterminowych korzyści i strat płynących ze stosowania EBM, dla systemu finansowania służby zdrowia, ubezpieczeń zdrowotnych i lecznictwa szpitalnego. Temat ten zostanie podjęty ponownie w British Medical Journal w październiku 2004 roku. Zostaną wówczas przedstawione kolejne informacje na temat nauczania i zastosowania EBM w praktyce.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2004-03-06