Nadwaga u dzieci i młodzieży – momenty krytyczne

William H. Dietz – Overweight in childhood and adolescence N Engl J Med 2004;350:855
W New England of Medicine ukazał się artykuł poglądowy Williama Dietza, poświęcony problemom otyłości w dzieciństwie.

Nadwaga i otyłość wśród dzieci stają się w ostatnich latach istotnym, coraz częstszym problemem zdrowotnym. Badania populacyjne, przeprowadzone w USA w latach 1976-1980 oraz 1999-2000 wykazały, że odsetek dzieci z nadwagą w grupie wiekowej 12-17 lat, wzrósł w ciągu ostatnich dwudziestu lat aż trzykrotnie.

Autor artykułu omawia trzy przełomowe momenty w życiu człowieka, uważane za kluczowe w powstawaniu i utrwalaniu się nadwagi. Pierwszy to okres życia wewnątrzpłodowego. Noworodki z wysoką wagą urodzeniową obciążone są podwyższonym ryzykiem wystąpienia nadwagi w przyszłości. Okres płodowy może wywierać wpływ na ilość komórek tłuszczowych, nieprawidłowy rozwój ośrodków sytości w mózgu płodu oraz zaburzenia endokrynne.

Drugim momentem jest tzw. “odwrócenie BMI” (BMI rebound). Wskaźnik masy ciała fizjologicznie obniża się od okresu niemowlęctwa do wczesnego dzieciństwa, a następnie stale rośnie do okresu dorosłości. Wyniki niektórych badań sugerują, że im wcześniej nastąpi zahamowanie spadku BMI, tym większe istnieje ryzyko nadwagi w przyszłości.

Trzecim momentem jest okres dojrzewania. Waga ciała u młodych ludzi szybko wzrasta, co u chłopców wiąże się głównie ze zwiększeniem masy mięśniowej, natomiast u dziewcząt z odkładaniem tłuszczu w okolicy bioder i pośladków. Dorastające osoby z nadmiernym wzrostem wagi ciała charakteryzują się wysokim ryzykiem rozwoju otyłości w wieku dorosłym (według niektórych badaczy ryzyko to sięga nawet 80%).

W podsumowaniu autor podkreśla, że dokładne poznanie przyczyn powstawania i rozwoju nadwagi u dzieci umożliwi wprowadzenie odpowiednich metod prewencji i leczenia.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2004-02-26