Związek aldosteronu z otyłością i opornym nadciśnieniem tętniczym

Theodore L. Goodfriend, David A. Calhoun – Resistant hypertension, obesity, sleep apnea, and aldosterone. Theory and therapy Hypertension 2004;43:518
W czasopiśmie Hypertension ukazał się artykuł, poświęcony patofizjologicznym powiązaniom między wzmożonym wytwarzaniem aldosteronu, otyłością, bezdechem sennym i opornym na leczenie nadciśnieniem tętniczym. W kolejnych częściach pracy autorzy omówili postulowane mechanizmy niekorzystnego wpływu aldosteronu na czynność nerek, aktywność układu współczulnego oraz związek hiperaldosteronizmu z otyłością i zaburzeniami gospodarki węglowodanowej.

Upośledzenie funkcji nerek uważane jest za jedną z podstawowych, bezpośrednich przyczyn wzrostu ciśnienia tętniczego. Wydalanie sodu przez nerki jest istotnie upośledzone u osób otyłych, co prowadzi do jego retencji i zwiększenia objętości naczyniowej. Wśród czynników, zaburzających prawidłową natriurezę wymienia się podwyższone stężenie aldosteronu, jak również hiperinsulinizm, wzmożoną aktywność układu współczulnego, oraz działanie substancji, uwalnianych z komórek tłuszczowych (m.in. leptyny).

Wytwarzanie aldosteronu w warunkach fizjologicznych podporządkowane jest wielu mechanizmom kontrolnym, które zawodzą u osób z otyłością. Stwierdzono na przykład, że poziom przedsionkowego peptydu natriuretycznego, będącego jednym z inhibitorów wydzielania aldosteronu, jest znacząco obniżony u osób otyłych.

Obserwacje kliniczne wskazują na częste współistnienie wysokich wartości wskaźnika aldosteronowo-reninowego (stosunek stężenia aldosteronu do aktywności reninowej w surowicy krwi – marker hiperladosteronizmu) u otyłych chorych z nadciśnieniem tętniczym. Autorzy sugerują, że nadmierne wytwarzanie aldosteronu u części spośród otyłych chorych z nadciśnieniem może nie mieć charakteru autonomicznego, lecz wynikać ze stymulacji przez czynniki, wyzwalane w nadmiarze przez tkankę tłuszczową lub też być efektem aktywacji układu współczulnego podczas zaburzeń oddychania w czasie snu, szczególnie częstych u tych chorych.

Opracowane na podstawie: Hypertension / 2004-03-22