Badanie poziomu prokalcytoniny jako sposób na ograniczenie antybiotykoterapii w zakażeniach dróg oddechowych

Mirjam Christ-Crain i wsp – Effect of procalcitonin-guided treatment on antibiotic use and outcome in lower respiratory tract infections: cluster-randomised, single-blinded intervention trial Lancet 2004;363:600
Antybiotyki są nadużywane w zakażeniach górnych i dolnych dróg oddechowych, które w większości mają etiologię wirusową. Sposobem na ograniczenie antybiotykoterapii w infekcjach dróg oddechowych może być podejmowanie decyzji o zastosowaniu antybiotyków na podstawie oznaczeń poziomu prokalcytoniny (rosnącego w przypadku zakażeń bakteryjnych) – w ostatnim czasie pojawiły się szybkie i czułe testy to umożliwiające.

W lutowym wydaniu Lancet opublikowano wyniki prospektywnej, randomizowanej i ślepej próby, w której Christ-Crain i wsp. badali wpływ oznaczania poziomów prokalcytoniny w surowicy na częstość stosowania leków przeciwbakteryjnych u 243 chorych z zakażeniami dolnych dróg oddechowych. W grupie kontrolnej (n = 119) przyjęto standardowy sposób postępowania, natomiast w grupie badanej (n = 124) na decyzje terapeutyczne miał wpływ wynik badania poziomu prokalcytoniny.

Stosowanie antybiotyku zdecydowanie lub raczej odradzano, jeśli poziom prokalcytoniny wynosił odpowiednio: < 0.1 ug/l i < 0.25 ug/l. Z kolei, do podawania antybiotyku zdecydowanie zachęcano lub raczej zachęcano, jeśli poziom prokalcytoniny wynosił odpowiednio: ≥0.5 ug/l i ≥0.25 ug/l.

W porównaniu z grupą kontrolną, iloraz szans antybiotykoterapii w grupie badanej wyniósł 0.49 (95% CI: 0.44-0.55). Osoby z grupy badanej otrzymywały antybiotyki znamiennie rzadziej, niezależnie od rozpoznawanej jednostki chorobowej (np. zapalenie płuc, astma, zapalenie oskrzeli). Przebieg choroby był porównywalny w obu grupach i korzystny u 235 (97%) osób.

Tym samym, oznaczanie prokalcytoniny może być przydatne w praktyce klinicznej jako metoda zmniejszająca zapotrzebowanie na antybiotyki w zakażeniach dolnych dróg oddechowych, które w większości mają przebieg samoograniczający. Autorzy podkreślają jednak, że testy nie mogą zastąpić dokładnego badania podmiotowego i klinicznego.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2004-02-21