Choroby układu sercowo-naczyniowego u kobiet – trudności i nadzieje

Nanette K. Wenger – You`ve come a long way, baby. Cardiovascular health and disease in women – problems and prospects Circulation 2004;109:558
W dziale “Focused perspective” Circulation ukazał się artykuł poświęcony odrębnościom chorób sercowo-naczyniowych u kobiet. W świadomości społecznej większym zagrożeniem dla kobiet jest rak piersi niż choroby serca, tymczasem na raka piersi umrze 1 na 29 kobiet, a na choroby układu sercowo-naczyniowego niemal co druga (1 na 2.4). Chociaż kobiety zapadają na chorobę wieńcową zdecydowanie później niż mężczyźni, to jednak po rozpoznaniu mają dużo gorsze rokowanie. Roczna śmiertelność po zawale serca wynosi 25% u mężczyzn i 38% u kobiet. Ryzyko zgonu związanego z operacją pomostowania tętnic wieńcowych jest u kobiet niemal dwukrotnie wyższe (u kobiet poniżej 50 roku życia niemal trzykrotnie wyższe). Nanette Wegner określa obowiązujące przez wiele lat w medycynie podejście do problemów zdrowotnych kobiet jako „bikini approach” – zainteresowanie wyłącznie chorobami piersi i narządów rodnych. National Institutes of Health (NIH) od 1990 roku postuluje włączanie kobiet do finansowanych przez siebie programów, a od 1994 roku zaleca odrębną analizę wyników badań obu płci. Kobiety stanowią obecnie około 50% uczestników projektów dotyczących nadciśnienia tętniczego, nadal jednak tylko około 20% uczestników prób klinicznych poświęconych zaburzeniom rytmu i niewydolności serca. Na potrzebę zwiększenia udziału kobiet w badaniach klinicznych zwrócono uwagę w raporcie Institute of Medicine (IOM) z 2001 roku, zalecając poszukiwanie zależnych od płci różnic w przebiegu chorób i wykorzystanie tej wiedzy w praktyce klinicznej. Raport OIM wskazuje pola poszukiwań: patofizjologia blaszki miażdżycowej, funkcja śródbłonka czy farmakokinetyka leków (na marginesie tego ostatniego warto pamiętać, że 8 na 10 leków wycofywanych ze sprzedaży od roku 1997 powodowało więcej objawów niepożądanych u kobiet niż u mężczyzn). W praktyce klinicznej należy zwrócić uwagę na edukację kobiet, agresywną kontrolę czynników ryzyka oraz diagnostykę objawów chorób sercowo-naczyniowych. Konieczna jest również zmiana świadomości dotyczącej choroby wieńcowej na poziomie społecznym.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2004-02-10
Ewa Kowalik