Poziom żelaza w organizmie a ryzyko rozwoju cukrzycy

Rui Jiang i wsp – Body iron stores in relation to risk of type 2 diabetes in apparently healthy women JAMA 2004;291:711
W Journal of American Medical Association opublikowano wyniki pracy oryginalnej, stanowiącej fragment Nurses` Health Study, poświęconej analizie zależności pomiędzy wskaźnikami przemiany metabolicznej żelaza a ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2.

Podstawę pracy stanowiły pozytywne wyniki części badań przekrojowych oraz badań typu przypadek-kontrola, wykazujących związek pomiędzy stężeniami ferrytyny w surowicy a opornością na insulinę i zagrożeniem cukrzycą typu 2. Wiadomo również, że cukrzyca rozwija się u 53-82% chorych z hemochromatozą.

Rui Jiang i wsp. porównali, w badaniu case-control, poziomy ferrytyny oraz stosunek stężenia receptorów transferyny do poziomu ferrytyny u 698 kobiet z rozpoznaną w trakcie badania cukrzycą typu 2. oraz u dobranych pod względem (między innymi ): wieku, rasy oraz indeksu masy ciała, 716 kobiet z grupy kontrolnej.

W analizie wieloczynnikowej (w której uwzględniono m.in.: wskaźniki otyłości, wywiad rodzinny, wiek, białko C-reaktywne) wykazano, że u chorych z najwyższymi poziomami ferrytyny (≥107,2 ng/ml) ryzyko zachorowania na cukrzycę wzrastało 2,6-krotnie (w porównaniu z osobami z najniższymi poziomami ferrytyny. Zagrożenie cukrzycą rosło 2.4 raza u chorych z najniższymi wartościami współczynnika stężenia receptora transferyny/ferrytyna (<26,7), w porównaniu z chorymi, u których wartości współczynnika były najwyższe.

W dyskusji autorzy podkreślają, że mechanizm diabetogennego wpływu żelaza związany jest z jego właściwościami oksydoredukcyjnymi, zwiększeniem syntezy rodników hydroksylowych, uszkadzających białka, lipidy komórki i DNA. Opisane procesy powodują wzrost insulinooporności tkanki mięśniowej oraz dysfunkcję komórek beta, wyrażającą się zmniejszeniem syntezy i sekrecji insuliny.

Rui Jiang i wsp. uważają, że zależność między zapasami żelaza a metabolizmem glukozy pozwoli określić nowe czynniki ryzyka cukrzycy i wyodrębnić chorych, którzy odniosą korzyści z odpowiednich form leczenia lub zapobiegania gromadzeniu żelaza.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2004-02-11