Trening fizyczny u chorych z niewydolnością serca – metaanaliza ExTraMATCH

ExTraMATCH Collaborative – Exercise training meta-analysis of trials in patients with chronic heart failure (ExTraMATCH) BMJ 2004;328:189
W styczniowym numerze British Medical Journal opublikowano wyniki metaanalizy ExTraMATCH, mającej na celu ocenę wpływu treningu fizycznego na przeżywalność chorych z niewydolnością serca (CHF) spowodowaną dysfunkcją skurczową lewej komory. Jak zauważają autorzy analizy, opublikowane do chwili obecnej pojedyncze prace obejmowały zazwyczaj zbyt małe grupy chorych, aby ocenić wpływ ćwiczeń fizycznych na śmiertelność.

W metaanalizie wykorzystano indywidualne dane osób włączonych do 9 randomizowanych badań z grupą kontrolną, w których trening trwał co najmniej 8 tygodni, a obserwacja przeżywalności chorych wynosiła co najmniej trzy miesiące. Podstawowym celem badania była ocena wpływu ćwiczeń fizycznych na czas przeżycia. Wtórny punkt końcowy stanowił czas do momentu wystąpienia zgonu lub hospitalizacji.

Analizą objęto łącznie 801 chorych: 395 poddanych treningowi i 406 stanowiących grupę kontrolną. W czasie trwającej od 159 do 2284 dni (średnio 705 dni) obserwacji, odnotowano 88 (22%) zgonów wśród trenujących i 105 (26%) zgonów w grupie kontrolnej. Trening fizyczny istotnie statystycznie zmniejszył śmiertelność – wskaźnik ryzyka 0.65, 95%CI 0.46-0.92), co w praktyce oznacza, iż aby w obserwacji dwuletniej zapobiec 1 zgonowi należy objąć programem treningowym 17 chorych z CHF. Zmniejszeniu uległo również ryzyko wystąpienia wtórnego punktu końcowego (wskaźnik ryzyka 0.72, 95%CI 0.56-0.93). Mediana czasu upływającego od rozpoczęcia badania do ponownej hospitalizacji wynosiła 426 dni w grupie chorych ćwiczących i 371 dni w grupie kontrolnej. Korzyści płynące z treningu fizycznego nie były ograniczone do określonej podgrupy pacjentów.

W komentarzu autorzy przyznają, że mechanizm odpowiedzialny za korzystny wpływ wysiłku fizycznego na przeżywalność pozostaje nieznany, zwracają jednocześnie uwagę na fakt, iż również w zdrowej populacji wydolność wysiłkowa stanowi silniejszy wskaźnik prognostyczny od takich czynników ryzyka jak palenie papierosów, wysokie ciśnienie tętnicze, poziom cholesterolu czy cukrzyca. Przyszłe badania powinny ustalić optymalne programy treningowe dla chorych z niewydolnością serca.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2004-01-24