Podstawy zespołu lęku społecznego

Dennis S. Charney – Discovering the neural basis of human social anxiety: a diagnostic and therapeutic imperative Am J Psychiatry 2004:161:1
W artykule redakcyjnym opublikowanym na łamach American Journal of Psychiatry, Dennis Charney prezentuje najnowsze doniesienia dotyczące biologicznych podstaw zespołu lęku społecznego (generalized social anxiety disorder). Rozpowszechnienie tego zaburzenia w ciągu całego życia oceniane jest na 7% do 12%, a związane z nim zakłócenia funkcjonowania i odczuwane obniżenie jakości życia są znaczne.

Lęk społeczny często towarzyszy poważnym chorobom psychicznym takim jak schizofrenia i depresja, dodatkowo pogarszając stan pacjenta, zwiększając prawdopodobieństwo próby samobójczej i sprzyjając uzależnieniom.

Fenotypowe natężenie objawów tej odmiany lęku jest zależne zarówno od czynników środowiskowych jak i predyspozycji genetycznych. Jak wynika z pracy Schwartza i wsp., występowanie we wczesnym okresie życia obawy przed nowościami zwiększa ryzyko rozwoju zespołu lęku społecznego w wieku późniejszym i jest dowodem istotności czynników genetycznych.

Badania nad bliźniakami potwierdzają rolę czynników genetycznych oraz środowiskowych. Rodzicielska postawa nadmiernego ochraniania bądź odrzucenia, w interakcji z wrodzoną predyspozycją, zwiększają ryzyko wystąpienia lęku spłecznego.

Zdaniem autora artykułu, zbyt mało wysiłku poświęca się objaśnieniu neurobiologicznych podstaw lęku społecznego. W kilku pracach oceniano stan ośrodkowego układu nerwowego technikami neuroobrazowania. W jednej z nich stwierdzono nadczynność jądra migdałowatego w reakcji na wizerunki przedstawiające złość lub pogardę. W badaniach mających na celu określenie neurochemicznych podstaw zespołu lęku społecznego studiowana jest rola dopaminy i serotoniny. Odnotowano również zmniejszenie dominacji lewopółkulowej, ale ta właściwość ośrodkowego układu nerwowego występuje także w schizofrenii i zaburzeniach obsesyjno-kompulsywnych.

W podsumowaniu Charney stwierdza, że w nieodległej przyszłości postęp wiedzy o strukturze mózgu pozwoli na określenie neuronalnych podstaw zespołu lęku społecznego i opracowanie efektywnej farmakoterapii.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / 2004-01-21