Znaczenie mikroelementów i witamin w cukrzycy

Dominique Bonnefont-Rousselot – The role of antioxidant micronutrients in the prevention of diabetic complications Treat Endocrinol 2004;3:41
W styczniowym numerze Treatments in Endocrinology w obszernym artykule podsumowano rolę mikroelementów i witamin w patogenezie cukrzycy oraz jej powikłań.

Wykazano, że mangan i chrom powodują wzrost insulinowrażliwości tkanek obwodowych na insulinę, m.in. poprzez zwiększenie ilości dostępnych receptorów insulinowych. Z kolei magnez jest kofaktorem wielu enzymów uczestniczących w metabolizmie glukozy. W badaniach epidemiologicznych potwierdzono, że występowanie hipomagnezemii wiąże się z gorszym wyrównaniem metabolicznym cukrzycy, wzrostem insulinooporności, wykształceniem cech zespołu metabolicznego (nadciśnieniem tętniczym, dyslipidemią), a także rozwojem neuropatii, retinopatii i nefropatii. Cynk, selen, mangan i miedź są składnikami enzymów metabolizujących wolne rodniki lub nadtlenki. Niedobór miedzi jest jednym z czynników, nasilających zjawisko insulinooporności.

U chorych na cukrzycę obserwuje się obniżone stężenia witaminy E. Zmniejszenie ilości wolnych rodników u chorych otrzymujących tę witaminę może potencjalnie zmniejszać ryzyko zachorowania na cukrzycę i jej powikłania, jednakże w badaniu HOPE nie potwierdzono roli witaminy E w zapobieganiu powikłaniom o charakterze makroangiopatii.

Tokoferol może hamować aktywność kinazy białkowej C, natomiast witamina C i koenzym Q poprawiać funkcję śródbłonka. Działanie przeciwrodnikowe wykazują również flawonoidy, zawarte m.in. w czerwonym winie i herbacie.

Zdaniem autorów, z praktycznego punku widzenia najważniejsza jest obecnie edukacja pacjentów w zakresie spożywania odpowiednich ilości witamin i mikroelementów w rutynowych posiłkach, czyli przestrzeganie zaleceń dietetycznych towarzystw naukowych (np. ADA). Po uzyskaniu wyników odpowiednio zaprojektowanych prospektynych badań, suplementacja mikroelementów i witamin o działaniu antyoksydacyjnym (w postaci specjalnych preparatów), u określonych grup pacjentów stanowić będzie rutynowe uzupełnienie klasycznego leczenia cukrzycy.

Opracowane na podstawie: Treatments in Endocrinology / 2004-01-21