Skala ryzyka GRACE dla wczesnego zgonu w ostrych zespołach wieńcowych

Christopher B. Granger i wsp – Predictors of hospital mortality in global registry of acute coronary events Arch Intern Med 2003;163:2345
Postępowanie i intensywność leczenia w ostrych zespołach wieńcowych (ACS) powinny opierać się na wczesnej ocenie ryzyka. Największe korzyści lecznicze i ekonomiczne przynosi zastosowanie nowoczesnej terapii farmakologicznej i inwazyjnej w grupie wysokiego ryzyka. Aktualne modele oceny ryzyka oparte są na wynikach obserwacji chorych wyselekcjonowanych do badań randomizowanych, którzy często nie odpowiadają szerokiej populacji chorych spotykanych w codziennej praktyce klinicznej.

Dlatego celem największego, światowego rejestru ACS – badania GRACE, była ocena czynników ryzyka zgonu szpitalnego w niewyselekcjonowanej, dużej populacji chorych z ACS z uniesieniem i bez uniesienia odcinka ST. Autorzy postanowili opracować skalę ryzyka zgonu przydatną w codziennej praktyce klinicznej i mającą zastosowanie w wyborze strategii leczenia. Do analizy włączono ponad 11 tysięcy chorych z ACS, spośród których u ponad 500 wystąpił zgon sercowy w czasie hospitalizacji (z tego około 20% w pierwszej dobie).

W analizie statystycznej kilkudziesięciu zmiennych wyodrębniono 8 najbardziej istotnych czynników ryzyka występujących przy przyjęciu, które związane były z podwyższonym ryzykiem zgonu szpitalnego. Należały do nich: wiek, klasa Killipa, niskie ciśnienie skurczowe, obniżenie odcinka ST, zatrzymanie krążenia, podwyższone stężenie kreatyniny, markerów sercowych oraz tachykardia. Uproszczona skala oceny ryzyka zgonu sercowego oparta na 8 czynnikach – nazwana GRACE risk score – potwierdziła swoje bardzo wysokie znaczenie rokownicze w grupie chorych badania GRACE (w tym w analizie podgrup) oraz dodatkowej analizie badania GUSTO-IIb.

Badanie GRACE określiło 2 dodatkowe czynniki ryzyka pomijane dotychczas w modelach rokowniczych chorych z ACS tj.: zatrzymanie krążenia i podwyższenie poziomu kreatyniny. GRACE risk score jest przydatnym modelem oceny ryzyka przy przyjęciu do szpitala, pozwalającym określić ryzyko zgonu wewnątrzszpitalnego w szerokiej populacji chorych z ACS. Wskazana jest ocena zastosowania modelu w strategii postępowania szpitalnego oraz doborze terapii.

W opinii autorów ułatwieniem powinny być elektroniczne systemy wsparcia decyzji lekarza (np. zainstalowane w palmtopach lub w elektronicznych historiach pacjenta). Bezpłatny program komputerowy do oceny skali GRACE znajduje się na stronie internetowej badania: www.outcomes.org/grace.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2003-11-10