Biochemia umysłu

Pietro Pietrini – Toward a biochemistry of mind? Am J Psychiatry 2003;160:1907
Artykuł stanowi komentarz do serii prac opublikowanych w tym samym numerze American Journal of Psychiatry, poświęconych biochemii mózgu. Od początku lat 80-tych obserwuje się gwałtowny rozwój technik neuroobrazowania, pozwalających na przyżyciowe badania czynności ludzkiego mózgu. Za pomocą takich technik jak: czynnościowy rezonans magnetyczny (fMRI) czy pozytronowa tomografia (PET) z zastosowaniem specyficznych radioligandów oraz prekursorów neurotransmiterów, można badać jak zachowują się receptory i neurotransmitery w różnych, nawet bardzo złożonych, sytuacjach fizjologicznych i patologicznych.

Cztery prace prezentowane w ostatnim numerze American Journal of Psychiatry przybliżają nas być może do poznania neuronalnych mechanizmów duchowości i odczuwania. Calarge za pomocą PET i Frossati za pomocą fMRI przedstawiają, w jaki sposób mózg utrzymuje „poczucie siebie,” czyli tzw. „jaźni” oraz które okolice OUN są zaangażowane w czasie procesu odbioru emocji innych osób. Obydwie prace, choć używają różnych metod, podkreślają istotną rolę środkowej kory przedczołowej w obu procesach. W innej pracy Gűndel wskazuje na szczególną rolę tej okolicy w przeżywaniu zmartwień i żalu. Zwraca też uwagę na móżdżek, który jest nie tylko związany z poruszaniem się, ale także z procesem nawiązywania więzi międzyosobniczej, ponieważ (podobnie jak okolica czołowa i tylna część zakrętu obręczy) aktywowany jest podczas przeżywania żałoby. Z kolei Borg sugeruje, że pewne odczucia religijne mogą być modulowane czynnością układu serotoninergicznego, w związku ze zmniejszoną gęstością receptorów 5-HT1A.

Prace te rzucają nowe światło na zastosowanie PET i fMRI w badaniach nad zachowaniem ludzi. Jak na zakończenie podkreśla autor komentarza, chociaż coraz bardziej przybliżamy się do określenia cząsteczkowych mechanizmów nawet bardzo intymnych zachowań, nie wolno nam zapominać, że człowiek to nie tylko zbiór molekuł.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / 2003-10-18