Zapobieganie nawrotom depresji w świetle Evidence Based Medicine

J.R.Geddes i wsp – Review: continuing treatment with antidepressants reduces the rate of relapse or recurrence of depressive symptoms regardless of duration of treatment before or after randomisation EBM 2003;8:137
Ostatni numer „Evidence Base Medicine” zamieszcza, opatrzone komentarzem, streszczenie artykułu autorstwa J.R.Geddes i wsp., zatytułowanego „Relapse prevention with antidepressant drug treatment in depressive disorders: a systematic review” (Lancet 2003;361:653-61). Autorzy starali się odpowiedzieć na pytanie: czy kontynuowanie leczenia przeciwdepresyjnego u pacjentów, którzy uprzednio dobrze zareagowali na farmakoterapię, zmniejsza ryzyko nawrotu tego samego epizodu depresji (relapse) oraz wystąpienia nowego epizodu depresji (recurrence) bardziej, niż stosowanie placebo.

W tym celu dokonali przeglądu piśmiennictwa od 1966 roku do 2000, włączając do analizy jedynie prace randomizowane, z grupą kontrolną przyjmującą placebo (randomised controlled trials – RCTs), w sumie 31 doniesień, w których zbadano łącznie 4410 pacjentów. Leczenie przeciwdepresyjne zmniejszyło ryzyko nawrotów o średnio 70% (95% Cl 62-78; 2p<00001). Redukcja ryzyka była podobna w różnych grupach pacjentów (niezależnie od ogólnego ryzyka, długości leczenia przed randomizacją i czasu trwania obserwacji).

Gregory Simon, ekspert z Center for Health Studies w Seattle, w komentarzu do prezentowanej pracy podkreśla, iż wyniki badania podważają tradycyjny podział na kontynuację leczenia ostrej fazy (continuation treatmnent) zalecaną we wszystkich przypadkach i leczenie podtrzymujące (maintenance) stosowane tylko przy dużym ryzyku nawrotu. Jego zdaniem w wielu wypadkach depresja jest chorobą przewlekłą i planowanie jej leczenia podobne jest do postępowania w takich chorobach jak astma czy cukrzyca. Decyzja o długotrwałym profilaktycznym stosowaniu leków przeciwdepresyjnych uzależniona powinna być od indywidualnego ryzyka nawrotu, doświadczenia lekarza i preferencji chorego.

Opracowane na podstawie: Evidence Based Medicine / 2003-10-13