„Concordance” – nowe spojrzenie na rolę lekarza i pacjenta

Glyn Elwyn, Adrian Edwards i Nicky Britten – Doing prescribing: how doctors can be more effective BMJ 2003;327:864
Artykuł redakcyjny BMJ poświęcono możliwościom zwiększenia skuteczności terapii w aspekcie poprawy współpracy lekarza z pacjentem – idei „concordance”. Dostępne dowody wskazują, że nastawienie lekarzy i niski  stan wiedzy pacjentów utrudniają podejmowanie decyzji terapeutycznych z zachowaniem zasad partnerstwa.

W praktyce, lekarz rzadko umożliwia pacjentowi dyskusję o leczeniu. Rozmowa o sposobach leczenia jest zwykle zdominowana przez lekarza, rzadko dotyczy celów leczenia i mechanizmów działania leków. Jeszcze rzadziej ma na celu poznanie opinii pacjenta na temat proponowanych rozwiązań, czy choćby stopnia zrozumienia podejmowanych decyzji. Najczęściej terapeuta koncentruje się na korzyściach leczenia i mniej uwagi poświęca działaniom niepożądanym i potencjalnej nieskuteczności.

Wyniki badań wskazują, że większość pacjentów pragnie aktywnie włączać się w proces leczenia. Bez pomocy ze strony lekarzy nie będzie to możliwe. Modelowy kontakt lekarz-pacjent powinien rozpocząć się od zdefiniowania opinii pacjenta na temat analizowanego problemu zdrowotnego. Zadaniem lekarza jest wyjaśnienie, że bez współpracy i akceptacji pacjenta podjęcie właściwej decyzji terapeutycznej może być trudne. Należy ustalić, czy i do jakiego stopnia pacjent chce uczestniczyć w procesie decyzyjnym.

Pacjent powinien uzyskać informacje na temat wszystkich opcji leczniczych, ich zalet, a przede wszystkim zagrożeń. Przed podjęciem decyzji trzeba jeszcze raz upewnić się, że wiedza rozmówcy jest wystarczająca do dokonania wyboru. W przypadku wątpliwości lub braku pełnej akceptacji dla propozycji lekarza, wybór należy odłożyć na później, umożliwiając pacjentowi dodatkowe konsultacje. Z kolei po podjęciu decyzji, pacjent powinien znajdować u lekarza stałe wsparcie w realizacji ustaleń. Po pewnym czasie należy wspólnie zweryfikować trafność dokonanego wyboru.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2003-10-11