Leki przeciwdepresyjne po udarze a śmiertelność

Ricardo E. Jorge i wsp – Mortality and poststroke depression: a placebo-controlled trial of antidepressants Am J Psychiatry 2003;160:1823
Depresja występuje u około 40% pacjentów po ostrym naczyniowym incydencie mózgowym i wydłuża okres rehabilitacji fizycznej oraz poznawczej. U osób z wewnątrzszpitalną depresją ryzyko zgonu w okresie 10 lat po incydencie mózgowym jest nawet 3.4-krotnie wyższe niż u osób, u których depresji nie stwierdzono.

Uprzednio wykazano, iż stosowanie leków przeciwdepresyjnych wpływa korzystnie na przebieg rehabilitacji po udarze. Danych na temat wpływu leków przeciwdepresyjnych na odległą śmiertelność w tej grupie chorych dostarczyła opublikowana w American Journal of Psychiatry prospektywna, podwójnie ślepa próba, przeprowadzona przez Jorge i wsp.

Stu czterem osobom przez 12 tygodni po udarze podawano losowo nortryptylinę, fluoksetynę lub placebo. W kolejnych miesiącach rejestrowano dane kliniczne i demograficzne. Śmiertelność analizowano po 9 latach od incydentu mózgowego. W tym czasie zmarło 50 (48.1%) osób, w tym 17 z 53 (32.1%), którzy otrzymywali leki przeciwdepresyjne i 18 z 28 (64.3%) stosujących placebo. Po uwzględnieniu w analizie statystycznej różnic w czynnikach mogących mieć potencjalny wpływ na śmiertelność okazało się, że leki przeciwdepresyjne miały korzystne działanie także u osób, u których po udarze nie występowały objawy depresji. Skuteczność leczenia nie zależała od ciężkości udaru, stopnia upośledzenia sprawności fizycznej i funkcji poznawczych oraz jednoczesnego stosowania innych leków.

Wyniki badania mogą wskazywać na to, że procesy odpowiedzialne za zwiększoną śmiertelność u osób z depresją po udarze utrzymują się znacznie dłużej niż sama depresja. Wczesne zastosowanie leków przeciwdepresyjnych pozwala na znamienne zmniejszenie odległej śmiertelności w tej grupie chorych. Zdaniem autorów, chociaż wyniki badania wymagają potwierdzenia w innych próbach, można na jego podstawie sformułować pewne zalecenia. Chorzy po udarze powinni być szczegółowo przebadani pod kątem depresji. Osoby z depresją powinny otrzymać leczenie przeciwdepresyjne, zastosowanie leków rozważyć należy także u chorych po udarze bez depresji, u których występuje duże ryzyko wystąpienia depresji w okresie późniejszym (np. osoby z wywiadem w kierunku zaburzeń nastroju).

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / 2003-10-30