Badanie przedmiotowe – klucz do diagnozy na początku XXI wieku?

Brendan M. Reilly – Physical examination in the care of medical inpatients: an observational study Lancet 2003;362:1100
Badanie przedmiotowe należy do podstaw diagnostyki lekarskiej. Jednak intensywny rozwój medycyny, diagnostyki obrazowej i analitycznej sprawia, że w programach studiów i szkolenia podyplomowego coraz mniejsze znaczenie przywiązuje się do badania przedmiotowego.

Autor artykułu opublikowanego w październikowym numerze Lancet (długoletni nauczyciel akademicki interny) stwierdził, że od ponad 30 lat nie opublikowano znaczącej pracy oceniającej rolę badania przedmiotowego dla przebiegu postępowania terapeutyczno-diagnostycznego w szpitalu. Postanowił więc określić znaczenie badania przedmiotowego w pierwszym dniu pobytu w szpitalu u kolejnych 100 chorych.

Określił warunki dla uznania wyników badania przedmiotowego za kluczowe dla dalszego procesu diagnostycznego (badanie przyłóżkowe prowadziło do zmiany wstępnego rozpoznania z izby przyjęć, było powodem do zmiany strategii diagnostycznej i wezwania konsultanta). Niezależnie od lekarzy przyjmujących chorego do szpitala oraz lekarza prowadzącego, autor artykułu przeprowadzał własne badanie przedmiotowe do 7 godzin po przyjęciu chorego do pełnoprofilowego szpitala.

Porównanie wyników badania przedmiotowego lekarzy przyjmujących chorego, lekarza prowadzącego i autora artykułu zostało zweryfikowane przez niezależny zespół 3 ekspertów. Ostatecznie wykazano, że u 26% chorych badanie przedmiotowe przyniosło kluczowe wyniki. Przeważały odchylenia w badaniu przedmiotowym, nie odnalezione przez lekarza przyjmującego (65%).

Analiza potwierdziła więc, że badanie przedmiotowe stanowi podstawę diagnostyki i leczenia chorych przyjmowanych do szpitala. U 1/4 chorych (zakładając bardzo restrykcyjne kryteria przyjęte przez autora) badanie przedmiotowe lekarza prowadzącego prowadzi do zmiany leczenia i diagnostyki. Wyniki pracy przekonują również o wadze badania przedmiotowego dla konsultantów, którzy powinni je przeprowadzać w pełnym zakresie, niezależnie od poprzednich konsultacji i wykonanych badań. W opinii autora, badanie wskazuje na potrzebę doskonalenia umiejętności z zakresu diagnostyki „przy łóżku chorego”, a szkolenie takie powinno obejmować lekarzy na wszystkich etapach pracy zawodowej.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2003-10-04