Farmakogenetyka nietolerancji leczenia przeciwdepresyjnego

Greer M. Murphy i wsp – Pharmacogenetics of antidepressant medication intolerance Am J Psychiatry 2003;160:1830
Nie wiadomo, dlaczego u części pacjentów przyjmujących leki przeciwdepresyjne występują objawy niepożądane, podczas gdy pozostali dobrze tolerują leczenie.

Celem pracy opublikowanej w American Journal of Psychiatry było określenie genetycznych markerów nietolerancji leków antydepresyjnych. Badano genetyczne uwarunkowania zróżnicowanego działania izoenzymu CYP2D6 z grupy cytochromów P450, uznawanego za odpowiedzialny w największym stopniu za metabolizm leków.

Wśród badanych pacjentów wykryto 42 osoby (17.4%) z zależnymi od aktywności CYP2D2 zaburzeniami metabolizmu antydepresantów, z czego 16 osób określono jako źle metabolizujące, a 26 osób jako średniometabolizujące. Pozostali pacjenci zaliczeni zostali do grupy ekstensywnie metabolizujących.

Mimo stwierdzenia powyższych różnic o charakterze farmakokinetycznym, końcowy efekt kliniczny badanych leków (mirtazapiny i paroxetyny) nie różnił się w poszczególnych grupach zróżnicowanych genotypowo pacjentów. Stwierdzenie genotypu CYP2D2 nie pomagało przewidzieć efektów leczenia, określanych takimi parametrami jak: poprawa nastroju, wypełnianie planu farmakoterapii, występowanie objawów ubocznych czy ilość samowolnie przerwanych kuracji.

W drugiej części eksperymentu, względem tych samych czynników wpływających na końcowy efekt leczenia określano działanie genotypu HTR2A 102T/C, warunkującego działanie serotoniny w zależności od gęstości receptorów, a więc wykorzystującego efekt farmakodynamiczny. Stwierdzono, że odsetek przerwanych kuracji spowodowany wystąpieniem objawów ubocznych paroksetyny był w znacznym stopniu związany z powyższym genotypem. Wpływu genu HTR2A 102T/C nie stwierdzono w wypadku mirtazapiny, nie będącej typowym lekiem grupy SSRI.

W ocenie autorów, różne genetyczne markery mogą być przydatne w przewidywaniu efektów leczenia różnymi antydepresantami.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / 2003-10-06