Tkanka tłuszczowa jako gruczoł hormonalny

R. Mattison i M. Jensen – The adipocyte as an endocrine cel Curr Opin Endocrinol Diabetes 2003;10:317
W artykule opublikowanym na łamach „Current Opinion in Endocrinology and Diabetes”, R. Mattison i M. Jensen przedstawiają przegląd informacji na temat endokrynnej roli adipocytów.

Znaczenie tkanki tłuszczowej w organizmie wykracza poza, dotąd uważaną za podstawową, rolę magazynu energii. Wydzielana przez nią leptyna reguluje bilans energetyczny organizmu, hamując sekrecję w podwzgórzu białek stymulujących pobór pokarmu: neuropetydu Y i białka agouti. Zwiększa syntezę molekuł hamujących łaknienie: hormonu alfa-melanotropowego oraz substancji działających kokaino- lub amfetaminopodobnie.

Prawidłowe stężenia leptyny indukują proces dojrzewania płciowego. Jej niedobór wywołuje hipogonadyzm pochodzenia ośrodkowego m.in. w okresach głodu.

Adiponektyna produkowana przez tkankę tłuszczową zwiększa insulinowrażliwość, ma działanie hipoglikemizujące i kardioprotekcyjne. Pod jej wpływem ułatwionemu spaleniu w wątrobie i mięśniach szkieletowych ulegają kwasy tłuszczowe. Antyaterogenne działanie adiponektyny zależy od hamowania ekspresji cytokin i molekuł adhezyjnych w komórkach śródbłonka.

Cytokiny produkowane przez adipocyty – czynnik martwicy guza (TNF) i interleukina-6, – nasilają procesy zapalne. TNF alfa powoduje wzrost insulinooporności, hamuje również lipazę lipoprotein i lipazę hormonozależną, co nasila lipolizę i uwalnianie kwasów tłuszczowych. Inne białka wydzielane przez komórki tłuszczowe i odgrywające rolę w patogenezie cukrzycy lub jej powikłań to: inhibitor aktywatora plazminogenu (PAI-1) i białko stymulujące acylację. Adipocyty wytwarzają również angiotensynogen, reninę i enzym konwertujący angiotensynę.

Przedstawione przez autorów pracy dane wskazują więc na czynny udział tkanki tłuszczowej w mechanizmach regulacyjnych organizmu.

Opracowane na podstawie: Current Opinion in Endocrinology and Diabetes / 2003-10-28