Polimorfizm genu dla receptora bradykininy a powikłania nadciśnienia tętniczego

Sukhbir S. Dhamrait i wsp – Variation in bradykinin receptor genes increases the cardiovascular risk associated with hypertension Eur Heart J 2003;24:1672
Korzystny wpływ inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę I (ACE) na częstość występowania powikłań nadciśnienia tętniczego tłumaczony jest ich efektem hipotensyjnym, wynikającym z blokowania produkcji angiotensyny II w ścianie naczyń krwionośnych. Wiadomo również jednak, że ACE-inhibitory hamują degradację bradykininy – peptydu o silnym działaniu naczyniorozszerzającym. Bradykinina jest jedną z kinin, które łącząc się z receptorami komórkowymi B1 i B2, pobudzają mikroangionezę, hamują przerost mięśniówki naczyń krwionośnych i wywierają działanie przeciwzakrzepowe. Wzrost stężenia bradykininy, wynikający z blokady ACE, może przyczyniać się do zapobiegania występowaniu incydentów sercowo-naczyniowych.

Działanie bradykininy uzależnione jest również od czynników genetycznych. Obecnie znane są już warianty funkcjonalne dla genów kodujących oba receptory bradykininy. W genie receptora B1, obecność guanozyny (G) zamiast cytozyny (C) w pozycji -699 związana jest z niższą aktywnością genu; podobnie w genie B2, powtórzona sekwencja 9 par zasad (+9) w eksonie 1. prowadzi do obniżenia aktywności genu w porównaniu do wariantu, w którym nie występuje powtórzenie tej sekwencji (-9). Grupa badaczy z Londynu podjęła się oceny, czy obniżona siła działania bradykininy, wynikająca z niskiej aktywości receptorów bradykininy u osób z genotypem (G) oraz (+9), związana jest ze wzrostem ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej.

W prospektywnym badaniu wzięło udział ok. 2700 mężczyzn, dotychczas nie chorujących na chorobę wieńcową, z których u części stwierdzono nadciśnienie tętnicze. Na wstępie dokonywano m.in. pomiaru ciśnienia tętniczego oraz pobierano krew na badanie genetyczne. Średni czas obserwacji wynosił blisko 11 lat; punkt końcowy stanowił zawał serca, rewaskularyzacja wieńcowa oraz nagły zgon z przyczyn sercowych.

Łącznie stwierdzono 175 incydentów wieńcowych. Podwyższone na wstępie badania ciśnienie skurczowe krwi (ponad 160 mm Hg) istotnie zwiększało ryzyko wystąpienia epizodów wieńcowych u mężczyzn z homozygotycznym wariantem GG genu B1; nie zaobserwowano natomiast związku nadciśnienia tętniczego z częstością epizodów wieńcowych u heterozygot GC oraz u homozygot CC. Oceniając polimorfizm genu dla receptora B2 stwierdzono, że skurczowe nadciśnienie tętnicze wiązało się ze wzrostem ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej u homozygot (+9,+9), natomiast nie miało wpływu na prawdopodobieństwo u heterozygot (+9,-9) i homozygot (-9,-9). Wśród mężczyzn z prawidłowym ciśnieniem tętniczym polimorfizm genu dla receptora B1 i B2 nie wiązał się z częstością epizodów choroby wieńcowej.

Autorzy podkreślają, że jest to pierwsze prospektywne badanie, potwierdzające zależność między polimorfizmem genów dla receptorów kinin a ryzykiem choroby wieńcowej jako powikłaniem nadciśnienia tętniczego.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2003-09-15