Populacyjne programy interwencyjne w profilaktyce cukrzycy typu 2

Dawn W. Satterfield i wsp – Community-based lifestyle interventions to prevent type 2 diabetes Diabetes Care 2003;26:2643
W latach 1990-2001 częstość występowania cukrzycy w USA zwiększyła się o 61%. Niemal w 95% przypadków rozpoznawano cukrzycę typu 2. Ocenia się, że do 2050 roku liczba Amerykanów chorujących na cukrzycę wzrośnie z obecnych 11 milionów do 29 milionów.

Nadzieję na poprawę tych prognoz wiąże się z wynikami badań, które przemawiają za skutecznością prostych działań profilaktycznych, w tym modyfikacji stylu życia i umiarkowanego zmniejszenia masy ciała. Oczywistym sposobem popularyzacji tych zachowań są programy interwencyjne. Ich adresatami mogą być osoby obciążone szczególnie wysokim ryzykiem cukrzycy lub całe populacje – w tym drugim przypadku korzyść dla poszczególnych jednostek jest umiarkowana, natomiast znacznie większy jest zysk dla całej społeczności.

We wrześniowym wydaniu Diabetes Care opublikowano wyniki ogólnego podsumowania skuteczności populacyjnych programów interwencyjnych, przeprowadzonych w ostatniej dekadzie ubiegłego wieku. W oparciu o przegląd piśmiennictwa autorzy zidentyfikowali 16 programów, z których połowa dotyczyła USA i była skierowana do populacji szczególnie narażonej na występowanie cukrzycy (np. do rdzennych Hawajczyków lub Afroamerykanów).

Ogólna ocena efektywności interwencji była pozytywna. Wśród młodzieży zauważono znaczącą poprawę wiedzy i zachowań profilaktycznych. Dorośli odpowiedzieli na większość programów wzrostem wiedzy lub zmianą stylu życia, obejmującą regularną aktywność fizyczną. W komentarzach do wyników interwencji znalazły się ważne stwierdzenia ułatwiające projektowanie kolejnych działań profilaktycznych.

Autorzy programów zwracali jednak uwagę na liczne ograniczenia przeprowadzonych programów, w tym: brak grupy kontrolnej lub porównawczej, niski odsetek osób, które odpowiedziały na interwencję i brak danych na temat osób, które z niej nie skorzystały oraz na krótki okres prowadzenia działań prewencyjnych.

Podsumowując, wyniki przeprowadzonej analizy wskazują z jednej strony na skuteczność populacyjnych programów interwencyjnych obliczonych na zmniejszenie zapadalności na cukrzycę, a z drugiej na konieczność opracowywania szczegółowych sprawozdań z przebiegu interwencji, które pozwolą na uniknięcie niepotrzebnych błędów w trakcie planowania kolejnych działań.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / 2003-09-09