Występowanie konwencjonalnych czynników ryzyka w chorobie wieńcowej

Umesh N. Khot i wsp – Prevalence of conventional risk factors in patients with coronary heart disease JAMA 2003;290:898
Do konwencjonalnych czynników ryzyka choroby wieńcowej (IHD) należą: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe i palenie. Badania epidemiologiczne i ocena programów prewencji pierwotnej i wtórnej potwierdziły istotny związek tych czynników ryzyka z rozwojem IHD i jej powikłań. Jednocześnie powszechnie uważa się, że blisko połowa chorych z IHD nie ma żadnego z czterech konwencjonalnych czynników ryzyka.

Celem opublikowanej w JAMA przez grupę Topola i wsp. analizy statystycznej, była ocena występowania konwencjonalnych czynników ryzyka u chorych z IHD, którzy byli włączeni do 14 międzynarodowych badań klinicznych w ostatniej dekadzie XX wieku. Do obliczeń włączono dane ponad 122 tysięcy chorych, w tym ponad 76 tysięcy z zawałem serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI), 35 tysięcy z ostrym zespołem wieńcowym bez uniesienia odcinka ST (UA/NSTEMI) i 10 tysięcy zakwalifikowanych do przezskórnych zabiegów rewaskularyzacyjnych (PCI).

Potwierdzono, że przynajmniej jeden z czterech konwencjonalnych czynników ryzyka był obecny u 84% kobiet i 80% mężczyzn. Czynniki ryzyka, oprócz palenia, występowały częściej u kobiet. Wszystkie 4 czynniki ryzyka występowały jednocześnie u 1% chorych. U osób z wcześnie rozpoznaną IHD (mężczyźni ≤55 roku życia i kobiety ≤65 roku życia) konwencjonalne czynniki ryzyka występowały u około 90% chorych, przy czym najczęstszym czynnikiem ryzyka stwierdzanym w tej populacji było palenie papierosów. W kolejnych dekadach zmniejszała się częstość palenia, ale zwiększała występowania cukrzycy i nadciśnienia tętniczego. Obserwacje te były niezależne od regionu lub kryteriów włączenia chorych do badania.

W przeciwieństwie do wcześniejszych obserwacji badanie dowodzi, że jedynie u 15%-20% chorych z IHD nie stwierdza się co najmniej jednego z konwencjonalnych czynników ryzyka IHD. W populacji chorych z wczesnym rozpoznaniem IHD decydującym czynnikiem ryzyka pozostaje palenie, stwierdzane u blisko 70% chorych.

Wyniki analizy wskazują na potrzebę intensywnej prewencji pierwotnej i wtórnej w zakresie konwencjonalnych czynników ryzyka, tym bardziej, że czynniki genetyczne i inne, nowe czynniki ryzyka IHD nie mają tak istotnego wpływu na epidemiologię IHD i wskazania interwencyjne w prewencji pierwotnej i wtórnej.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2003-08-20