Depresja atypowa w National Comorbidity Survey

Louis S. Matza i wsp – Depression with atypical features in the National Comorbidity Survey Arch Gen Psychiatry 2003; 60: 817
W 1959 roku West i Dally zaproponowali nazwę „depresja atypowa” dla określenia rodzaju depresji, którą cechował odmienny profil objawów, brak reakcji na trójcykliczne leki antydepresyjne i dobra odpowiedź na inhibitory MAO. Rozpoznawanie tego typu depresji nadal jest przedmiotem dyskusji, stosowane kryteria diagnostyczne nie są konsekwentne, a pomyłki w ocenie i klasyfikacji prezentowanych klinicznie objawów prowadzą do rozpoczynania nieskutecznych kuracji farmakologicznych.

Powszechnie stosowane w USA kryteria diagnostyczne, opracowane przez badaczy Uniwersytetu Columbia zakładają, że epizod dużej depresji może być zaklasyfikowany jako nietypowy jeśli napięciu i zmienności nastroju (mood reactivity) towarzyszą dodatkowo przynajmniej 2 z 4 następujących objawów: nadmierna senność, nadmierny apetyt lub wzrost wagi, wzmożone, jednostajnie usztywniające napięcie mięśniowe oraz poczucie odrzucenia.

Autorzy dokonali analizy 304 przypadków depresji atypowej (atypical depresion) w zestawieniu z grupami kontrolnymi złożonymi z 532 przypadków typowej depresji (nonatypical depression) i 4071 osób bez zaburzeń psychicznych. W celach diagnostycznych jako cechę różnicującą wybrano jako pierwszoplanowe objawy wegetatywne: hipersomnię i hiperfagię.

Stwierdzono wśród chorych z depresją atypową: częstsze występowanie u kobiet, wcześniejszy początek, częstszą obecność myśli samobójczych i znaczne zagrożenie próbą samobójczą. Depresji atypowej częściej towarzyszyły inne zaburzenia, takie jak: fobia społeczna, napady paniki i uzależnienie od środków psychoaktywnych. Pacjentów z tej grupy cechowała obniżona aktywność i znaczne poczucie zagrożenia, niepewności i niesprawności. Częściej z powodu stanu psychicznego korzystali ze zwolnień lekarskich i doraźnej pomocy medycznej. Znaczny był wśród nich procent osób, które nigdy nie zawarły związku małżeńskiego, w dzieciństwie były molestowane seksualnie lub maltretowane fizycznie. Wpływ rodzinny, mierzony występowaniem depresji któregoś z rodziców, był także istotny i wynosił 70.7% w rodzinach pacjentów z depresją atypową, wobec 66,6% w rodzinach pacjentów z innymi rodzajami depresji.

Zdaniem autorów badanie wykazało, iż depresja atypowa wiąże się ze znaczniejszym niż inne formy depresji zagrożeniem dla chorego i upośledzeniem jego funkcjonowania. Hipersomia i hiperfagia zdecydowanie różnicują depresję atypową i mogą być zastosowane jako wiodące objawy w badaniach przesiewowych.

Opracowane na podstawie: Archives of General Psychiatry / 2003-08-31