Częstotliwość korzystania ze zwolnień lekarskich jest wiarygodnym wykładnikiem ogólnego stanu zdrowia

Mika Kivimaki i wsp – Sickness absence as a global measure of health: evidence from mortality in the Whitehall II prospective cohort study BMJ 2003;327:364
Od lat trwa polemika na temat przydatności analizy zwolnień lekarskich w ocenie ogólnego stanu zdrowia populacji. W opinii zwolenników metody, zwolnienia są jednym z nielicznych rzetelnych wykładników stanu zdrowia pracowników. Z kolei przeciwnicy argumentują, że w wielu przypadkach zwolnienie lekarskie nie jest równoznaczne z chorobą.

Wyniki obiektywnych badań nad tym zagadnieniem wskazują, że istnieje znamienna korelacja pomiędzy częstotliwością korzystania z wielodniowych zwolnień lekarskich a umieralnością (nieopublikowane badanie fińskie) i uznanymi wykładnikami złego stanu zdrowia, takimi jak: niski status socjoekonomiczny, nadużywanie alkoholu lub samotność (badanie brytyjskie Whitehall II).

Kolejnym głosem w dyskusji jest prospektywne badanie autorów z Finlandii i Anglii, którzy na przykładzie licznej, ponad 10-tysięcznej grupy angielskich urzędników w wieku 35-55 lat, porównywali wartość analizy zwolnień lekarskich i „klasycznych” wykładników złego stanu zdrowia w prognozowaniu ryzyka zgonu. Analizą obejmowano zwolnienia wystawiane na okres dłuższy niż 7 dni.

Okazało się, że mężczyźni i kobiety wykorzystujący ponad 5 zwolnień lekarskich w ciągu 10 lat, umierali odpowiednio: 4.8 i 2.7-krotnie częściej od osób, które ze zwolnień nie korzystały. Z kolei, wpływ pozostałych badanych parametrów, w tym niskiej samooceny stanu zdrowia oraz obecności przewlekłych nieprawidłowości i chorób, takich jak: cukrzyca, choroby serca, zmiany w EKG, nadciśnienie i choroby układu oddechowego, był znamiennie mniejszy – względny wzrost umieralności mieścił się w granicach od 1.3 do 1.9. Nie stwierdzono związku pomiędzy śmiertelnością a nieobecnością w pracy do 7 dni. Przeciwnie, takie krótkie okresy nieobecności miały znaczenie ochronne, choć efekt nie był znamienny statystycznie.

Podsumowując, częstotliwość zwolnień lekarskich jest lepszym parametrem ryzyka zgonu niż „klasyczne” wykładniki złego stanu zdrowia. Wydaje się, że analiza zwolnień pozwala na wiarygodną ocenę ogólnego stanu zdrowia pracowników.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2003-08-16