Śmiertelność z powodu zatoru tętnicy płucnej – analiza danych statystycznych

Kenneth T. Horlander, David M. Mannino, Kenneth V. Lepper – Pulmonary embolism mortality in the United States, 1979-1998 – an analysis using multiple-cause mortality date Archives of Internal Medicine 2003;163:1711
Zatorowość płucna (ZP) jest bardzo częstym problemem klinicznym, a jej występowanie wiąże się z istotną zachorowalnością i śmiertelnością. Szacuje się, że rocznie w Stanach Zjednoczonych umiera z powodu ZP od 50 000 do 100 000 osób. Ta duża rozbieżność w liczbach oraz brak zgodności badaczy co do tendencji wskaźników śmiertelności w ZP (jedni uważają, że jest stała, inni, że zmniejsza się), skłoniły Horlandera i wsp. do zebrania danych statystycznych z lat 1979-1998, pochodzących z Narodowego Centrum Statystyki Zdrowia (National Center for Health Statistics).

Analiza miała na celu ustalenie, jak zmieniła się śmiertelność w wybranym przedziale czasu, jakie przyczyny zgonu współtowarzyszą ZP i jakie są czynniki ryzyka. Autorzy stwierdzili, że na przestrzeni dwudziestu lat śmiertelność z powodu ZP zmalała o około 30%, niezależnie od płci badanych i ich rasy, a tendencja malejąca utrzymuje się nadal.

W obrębie tej samej rasy śmiertelność jest o 20%-30% wyższa u mężczyzn niż u kobiet. U osób zmarłych z powodu ZP istotnie częściej niż u zmarłych z innych przyczyn występowały: zakrzepowe zapalenie żył, złamania, urazy, powikłania pooperacyjne, niektóre nowotwory (szczególnie jajnika, macicy, prostaty, mózgu ) oraz choroby zapalne jelit (włączając chorobę Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego).

W dyskusji autorzy podkreślają ograniczenia badania, a przede wszystkim wiarygodność świadectw zgonów wypełnianych przez lekarzy. Badania autopsyjne wykazały bowiem, że w 50% – 70% rozpoznanej sekcyjnie zatorowości lekarze nie podejrzewali wcześniej ZP. Tym niemniej spadkowa tendencja w śmiertelności związanej z ZP jest, zdaniem Horlandera i wsp., obiecująca i prawdopodobnie związana z lepszym zapobieganiem zakrzepicy żył głębokich oraz poprawą identyfikacji i zwalczania czynników ryzyka.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2003-07-28