Dieta śródziemnomorska zmniejsza ryzyko nadciśnienia – badanie Attica

D. B. Panagiotakos i wsp – Status and management of hypertension in Greece: role of the adoption of the Mediterranean diet: the Attica study J Hypertens 2003;21:1483
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), ok. 600 milionów ludzi na całym świecie choruje na nadciśnienie tętnicze. Ocenia się, że jedynie u 50% postawiono rozpoznanie nadciśnienia, tylko 25% chorych jest leczonych, a prawidłową kontrolę ciśnienia udaje się uzyskać u nieco powyżej 12% . Jednocześnie, na podstawie studiów obserwacyjnych, często podkreśla się wpływ diety oraz alkoholu na częstość występowania nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych.

\W Journal of Hypertension Panagiotakos i wsp. przedstawili wyniki przekrojowego badania Attica, przeprowadzonego w Grecji, w latach 2001-2002. Celem pracy była m.in. ocena częstości występowania i kontroli nadciśnienia w społeczeństwie greckim, a także określenie zależności między dietą śródziemnomorską a wysokością ciśnienia tętniczego.

W próbie wzięło udział ponad 2 tysiące dorosłych osób, losowo wybranych spośród mieszkańców okolic Aten. Protokół obejmował badanie lekarskie ze spoczynkowym pomiarem ciśnienia tętniczego oraz pomiar stężenia glukozy i cholesterolu w surowicy krwi; ponadto uczestnicy wypełniali kwestionariusz zawierający pytania na temat ilości spożywanych produktów żywnościowych, wypijanego dziennie alkoholu oraz aktywności fizycznej. „Dieta śródziemnomorska” określona została jako: spożywanie pełnoziarnistego pieczywa, znacznej ilości owoców i warzyw, oliwy z oliwek, a także ryb i drobiu, przy jednoczesnym ograniczonym spożyciu mięsa czerwonego; dodatkowo obejmowała 100-200 ml wina dziennie. Osoby przyjmujące leki hipotensyjne oraz te, u których stwierdzono ciśnienie ponad 140/90 mm Hg w czasie wizyty lekarskiej, zakwalifikowano jako chorych na nadciśnienie tętnicze.

Okazało się, że ok. 1/3 badanych (blisko 40% mężczyzn i ponad 20% kobiet) choruje na nadciśnienie. Spośród nich jedynie 35% mężczyzn i 60% kobiet przyjmowało leki hipotensyjne, natomiast prawidłową kontrolę ciśnienia tętniczego uzyskano u ok. 15 % wszystkich chorych na nadciśnienie. Dietę śródziemnomorską stosowała większość osób bez nadciśnienia (ok.65 %) – w przeciwieństwie do chorych z nadciśnieniem tętniczym (35%); po uwzględnieniu m.in., wieku, płci, palenia papierosów, cukrzycy, żywienie wg zasad diety śródziemnomorskiej wiązało się z istotnie niższym (o 26%, P=0.008) ryzykiem zachorowania na nadciśnienie. Co interesujące, także spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu (100-200 ml wina dziennie) korelowało z niższymi wartościami ciśnienia (przeciętnie ok. 120/75 m Hg vs 125/80 mm Hg u osób nie pijących). Większe porcje wina (300 ml i więcej) związane były natomiast ze wzrostem ciśnienia tętniczego.

Wg autorów pracy, dieta śródziemnomorska zawierająca dużo warzyw i owoców, wielonienasycone tłuszcze roślinne oraz umiarkowane ilości alkoholu, korzystnie wpływa na poziom ciśnienia krwi, a wyniki badania zdają się zachęcać do upowszechniania powyższego stylu żywienia.

Opracowane na podstawie: Journal of Hypertension / 2003-08-06