Objawy depresji a „poczucie stanu zdrowia” w chorobie wieńcowej

Bernice Ruo i wsp – Depressive symptoms and health-related quality of life JAMA 2003;290;215
Poczucie stanu zdrowia (patient-related health status) jest pojęciem obejmującym: nasilenie objawów, ograniczenia fizyczne i upośledzenie jakości życia w ocenie pacjenta. Interwencje kardiologiczne i leczenie operacyjne choroby wieńcowej oddziałują korzystnie na poczucie stanu zdrowia chorych, nie jest jednak jasne, czy korzyści wynikają z wpływu interwencji na funkcję serca czy też na czynniki pozakardiologiczne.

Dotychczasowe badania sugerują, że o poczuciu stanu zdrowia osób z chorobą niedokrwienną serca (CHNS) decydują także czynniki psychospołeczne. W opublikowanym w JAMA artykule prezentującym wyniki „Heart and Soul Study” analizowano względny udział depresji i wskaźników funkcji serca w poczuciu stanu zdrowia. Badaniem objęto 1024 osoby z CHNS. Nasilenie objawów depresji określano w skali Patient Health Questionnaire (PHQ). Funkcję serca oceniano wykonując między innymi spoczynkowe (frakcja wyrzutowa serca) i obciążeniowe badanie echokardiograficzne oraz próbę wysiłkową na bieżni. Poczucie stanu zdrowia oceniano przy pomocy kwestionariusza Seattle Angina Questionnaire. Objawy depresji zaobserwowano u 20% uczestników badania.

W porównaniu z chorymi bez depresji, osoby z depresją znamiennie częściej skarżyły się na nasilenie objawów CHNS (60% i 33%, p<0.001), upośledzenie sprawności fizycznej (73% i 40%, p<0.001) i jakości życia (67% i 31%, p<0.001) oraz określały swój stan zdrowia jako dostateczny lub zły (66% i 30%, p<0.001). Po uwzględnieniu w analizie wieloczynnikowej wyników badań czynnościowych serca wykazano silny związek objawów depresji z nasileniem objawów CHNS (iloraz szans, OR 1,8), stopniem upośledzenia sprawności fizycznej (OR 3,1), gorszą jakością życia (OR 3.1) oraz ogólnie gorszym poczuciem zdrowia (OR 2). Dla wartości frakcji wyrzutowej i stopnia niedokrwienia serca związek z poczuciem stanu zdrowia był nieznamienny.

Jak zauważają autorzy, objawy depresji mają istotny wpływ na poczucie stanu chorych, nie wykazano natomiast, aby dwie tradycyjne miary funkcji serca – frakcja wyrzucania lewej komory i stopień niedokrwienia niezależnie wiązały się z samopoczuciem badanych. Opieka nad osobami z CHNS powinna więc obejmować diagnostykę i leczenie objawów depresji, co pozwoli na poprawę poczucia stanu zdrowia tych osób.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2003-07-09