Problemy związane z dokumentowaniem szkodliwości leczenia

Luis Gabriel Cuervo i Mike Clarke – Balancing benefits and harms in health care. We need to get better evidence about harms BMJ 2003;327:65
Artykuł redakcyjny BMJ poświęcono dokumentowaniu działań niepożądanych leczenia. Jest oczywiste, że dany lek lub metoda leczenia zostają wprowadzone w życie jedynie wtedy, gdy korzyści z takiego postępowania przewyższają ewentualne straty (szkodliwość). Optymalną metodą oceny korzyści wynikających z badanej interwencji są randomizowane i kontrolowane badania.

Z kolei identyfikacja i interpretacja szkodliwości analizowanego postępowania napotyka na znaczne problemy. Przykładowo, ograniczony okres obserwacji większości badań nie pozwala za zarejestrowanie tych powikłań, które występują późno lub w wyniku przewlekłej ekspozycji na czynnik wywołujący. Ponadto sposób klasyfikacji powikłań zależy jedynie od decyzji autorów badania. Tym samym, ich podsumowanie w postaci meta-analizy i interpretacja okazują się trudne.

W licznych badaniach potencjalna szkodliwość testowanego postępowania jest analizowana powierzchownie. Zdaniem autorów, następstwem takiego podejścia było między innymi późne wykrycie niekorzystnego wpływu inhibitorów COX 2 na układ sercowo-naczyniowy. Odwrotnym zagrożeniem jest odrzucenie skutecznej terapii w oparciu o nieuprawnione wnioski dotyczące jej szkodliwości. Przykładem takiej sytuacji jest mylenie działań niepożądanych lub powikłań z objawami wchodzącymi w skład obrazu klinicznego choroby.

W opinii autorów, dotychczasowe źródła informacji na temat szkodliwości leków/leczenia są niedoskonałe. Międzynarodowe, wielodyscyplinarne grupy ekspertów pracują nad metodami lepszego dokumentowania działań niepożądanych/powikłań (grupy robocze QUOROM i CONSORT). Dokumentowanie szkodliwości w medycynie będzie jednym z wiodących tematów British Medical Journal w 2004 roku.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2003-07-12

Dodaj komentarz