Depresja i inne psychologiczne czynniki ryzyka zawału serca

Nancy Frasure-Smith i Francois Lesperance – Depression and other psychological risks following myocardial infarction Arch Gen Psychiatry 2003;60:627
W jednym z ostatnich numerów Archives of General Psychiatry, Nancy Frasure-Smith i Francois Lesperance przedstawiają wyniki kompleksowej oceny psychospołecznych czynników ryzyka zgonu chorych po przebytym zawale serca. Jak podkreślają, w dotąd opublikowanych pracach oceniano zwykle wycinkowo pojedyncze zmienne psychologiczne lub społeczne, nie uwzględniając ich wzajemnych powiązań.

W prezentowanym badaniu poza wskaźnikami depresji oceniano między innymi takie czynniki jak: lęk, gniew i stopień wsparcia społecznego. W badaniu uczestniczyło 896 osób po zawale serca, w wieku od 24 do 88 lat (średnio 59.4 roku). Jedną trzecią stanowiły kobiety.

W trakcie 5-letniej obserwacji odnotowano 155 zgonów, z czego 121 z powodów kardiologicznych. W badanej populacji istotnymi czynnikami ryzyka zgonu (poza wiekiem i wielkością frakcji wyrzucania) okazały się wyniki testów Beck Depression Inventory (BDI) (p<0.001), State-Trait Anxiety Inventory (P=0.04) oraz 20-punktowego General Health Questionaire (P=0.48).

Szczegółowa analiza ujawniła, że istotną rolę odgrywają 3 elementy: negatywne nastawienie do życia, jawny gniew oraz niskie wsparcie społeczne.

Autorzy zauważają, że czynniki psychologiczne takie jak: złość, gniew, wrogość, nadmierna rywalizacja, cynizm, wzmacniają się wzajemnie i to w dużym stopniu decyduje o ich znaczeniu rokowniczym w chorobie wieńcowej. Należy je traktować jako osobną kategorię prognostyczną i odróżniać od objawów czysto depresyjnych.

Omawiając rolę otoczenia, autorzy zwracają uwagę na subiektywny, indywidualny stopień odczuwania znaczenia wsparcia społecznego, zależny od natężenia i czasu trwania depresji. Świadomość otrzymywania wsparcia była istotna dla osób z łagodną depresją, lecz mało znacząca w przypadku poważnej depresji. Samo pojęcie oparcia społecznego jest, zdaniem autorów, kategorią wieloczynnikową a jego znaczenie jako czynnika rokowniczego w chorobie wieńcowej wymaga dalszych obserwacji.

Opracowane na podstawie: Archives of General Psychiatry / 2003-06-08