Regeneracja tkanki nerwowej po udarze

Zurab Nadareishvili i John Hallenbeck – Neuronal regeneration after stroke N Engl J Med 2003;348:2355
Artykuł poglądowy opublikowany w New England Journal of Medicine omawia zjawisko regeneracji tkanki nerwowej po udarze. Dotychczas uważano, że dojrzewanie tkanki nerwowej u ssaków kończy się krótko po urodzeniu. Niedawno dogmat ten został obalony.

Wiadomo obecnie, że komórki macierzyste tkanki nerwowej występują także u dorosłych ssaków. Nowe neurony powstają głównie w strefie podkomorowej oraz w okolicy jądra zębatego hipokampa.

Wyniki ostatnich badań na szczurach wykazują, że w warunkach patologicznych (udar indukowany zamknięciem tętnicy mózgowej) dochodzi do neurogenezy i migracji nowo powstałych komórek do miejsca uszkodzenia. Niestety, 80% komórek obumiera po 6 tygodniach od udaru i zaledwie 0.2% uszkodzonych neuronów zostaje odbudowanych. Nowe neurony obserwowano w prążkowiu, nie stwierdzono natomiast migracji komórek do kory mózgowej.

Z klinicznego punktu widzenia najistotniejsze jest to, czy neurogenezę i migrację neuronów po udarze można stymulować poprzez wpływ na mikrośrodowisko w miejscu udaru. Istotne znaczenie ma stymulacja angiogenezy, gdyż nowo utworzone kapilary skupiają komórki prekursorowe tkanki nerwowej. Komórki śródbłonka wydzielają substancje stymulujące neurogenezę i migrację neuronów.

Odkrycie tych zjawisk ma fundamentalne znaczenie dla dalszych badań nad czynnikami wpływającymi na regenerację tkanki mózgowej w wyniku naczyniopochodnego uszkodzenia mózgu i nad możliwością indukowania odnowy tkanki nerwowej.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2003-06-05