Politerapia nie wpływa na przestrzeganie zaleceń terapeutycznych w cukrzycy

Richard W. Grant i wsp – Polypharmacy and medication adherence in patients with type 2 diabetes Diabetes Care 2003;26:1408
Polipragmazja jest nieodłącznie związana z nowoczesnym leczeniem cukrzycy. Właściwa kontrola glikemii, ciśnienia tętniczego i poziomu lipidów wymaga jednoczesnego stosowania wielu leków. Jest oczywiste, że skuteczne leczenie nie jest możliwe bez ścisłego przestrzegania zaleceń terapeutycznych. Intuicja podpowiada, że stopień „subordynacji” chorego może być odwrotnie proporcjonalny do liczby leków. Czy rzeczywiście?

Autorzy z USA analizowali to zagadnienie na przykładzie 128 losowo wybranych osób z cukrzycą typu 2. Źródłem danych były kwestionariusze z pytaniami dotyczącymi przestrzegania zaleceń terapeutycznych w tygodniu bezpośrednio poprzedzającym badanie. W przeciwieństwie do wcześniejszych prac, w analizie uwzględniano nie tylko leki hipoglikemizujące, ale również stosowane w nadciśnieniu tętniczym i hiperlipidemii. Miarą subordynacji chorego była liczba dni w tygodniu, w trakcie których leki stosowano zgodnie z zaleceniami lekarza.

Chorzy przyjmowali średnio 4.1 leków a średni współczynnik zgodności z zaleceniami wynosił 6.7. Wbrew oczekiwaniom, liczba przepisanych leków nie wpływała na stopień zgodności z zaleceniami. Miało natomiast znaczenie przekonanie o korzystnym wpływie danego leku (osoby przekonane stosowały się do zaleceń chętniej niż chorzy, którzy wątpili w jego skuteczność (6.9 vs 6.1 na 7 dni, p < 0.001).

U znacznej większości osób, które stosowały co najmniej 3 leki, odstępstwa od zaleceń dotyczyły tylko jednego preparatu. Najczęstszą przyczyną niestosowania się do zaleceń były działania niepożądane związane z leczeniem, w szczególności przewlekłe.

Podsumowując, nie istnieje prosta korelacja pomiędzy polipragmazją a przestrzeganiem zaleceń terapeutycznych. Tym samym lekarz nie powinien obawiać się przepisywania jednocześnie kilku leków, które pozwolą na skuteczną kontrolę glikemii, poziomu lipidów i ciśnienia tętniczego. Kluczem do zwiększenia stopnia przestrzegania zaleceń jest właściwa komunikacja między lekarzem a pacjentem.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / 2003-05-15