Samoocena stanu zdrowia a ryzyko udaru mózgowego

Chris Isles – Feeling bad and risk of stroke J Hypertension 2003;21:849
Chris Isles komentując opublikowaną w tym samym numerze Journal of Hypertension pracę Emmelina i wsp. zauważa, iż prawdopodobnie większość lekarzy uznałaby za co najmniej kontrowersyjną hipotezę, że postrzeganie swego stanu zdrowia jako zły może zwiększać ryzyko udaru. Tymczasem do takich właśnie wniosków doszli badacze ze Szwecji, porównując 473 osoby po przebytym w latach 1985-2000 udarze z dobraną pod względem wieku, płci i miejsca zamieszkania grupą kontrolną.

Wszyscy badani uczestniczyli uprzednio w populacyjnym projekcie WHO MONICA, gdzie m.in pytano ich o subiektywną ocenę stanu zdrowia (używając jednego z określeń: doskonały, bardzo dobry, dobry, średni, zły). Kryteriami wyłączającymi z analizy były: przebyty zawał serca lub choroba nowotworowa w okresie do 5 lat przed udarem (co pozwoliło uniknąć wpływu tych chorób na samoocenę stanu zdrowia).

Stwierdzono, że u osób z istniejącymi co najmniej dwoma biologicznymi czynnikami ryzyka udaru, oceniających swój stan zdrowia jako „zły”, prawdopodobieństwo wystąpienia udaru było istotnie większe. Wpływ tego czynnika był niezależny od innych uznanych czynników ryzyka udaru.

Według autorów obniżona samoocena stanu zdrowia może przyczyniać się do 20% udarów w północnej Szwecji. W innej pracy udowodnili oni, że postrzeganie swego stanu zdrowia jako „zły” pięciokrotnie zwiększało ryzyko zawału serca u osób ze współistniejącymi trzema biologicznymi czynnikami ryzyka.

Według autora komentarza na subiektywną ocenę zdrowia składają się czynniki fizyczne (istnienie przewlekłej choroby, inwalidztwo, ból, styl życia) oraz psychologiczne (nastrój, stres, wsparcie społeczne). Wiele z wymienionych składników może wpływać na rokowanie. Zdaniem Islesa badając chorego z nadciśnieniem warto zapytać go o własną ocenę stanu zdrowia i jeśli usłyszymy określenie – „zły” – objąć go szczególnie wnikliwą opieką.

Opracowane na podstawie: Journal of Hypertension / 2003-05-15