Choroba afektywna dwubiegunowa z szybką zmianą faz

Rapid cycling bipolar disorder – Medscape Psychiatry & Mental Health. Medscape Psychiatry & Mental Health 2003; 8 (1)

U 10% do 20% chorych z chorobą afektywną dwubiegunową (zwłaszcza typu II, z dominującymi objawami depresji, niekiedy o znacznym natężeniu i z krótkimi, najczęściej dwudniowymi epizodami hipomanii) występuje szybka zmiana faz.

Według przytaczanych źródeł proporcje okresów depresji do hipomanii sięgają nawet 37:1. Sprawia to, że fazy hipomanii mogą być przeoczone przez lekarza prowadzącego, a także przez samego pacjenta, który w efekcie przez cały czas otrzymuje wyłącznie leki antydepresyjne, bez leków stabilizujących nastrój. Według ostatnich doniesień takie leczenie zwiększa ilość szybkich zmian faz.

Typ II choroby afektywnej dwubiegunowej i związany z nim przebieg z szybką zmianą faz, częściej występuje u kobiet. Zauważono, że na szybką zmianę faz ma wpływ dysfunkcja tarczycy. Większość ekspertów uważa, że celowe jest farmakologiczna suplementacja hormonów tarczycy, w celu utrzymywania poziomu hormonów stymulujących tarczycę na możliwie niskim poziomie.

Leczenie przeciwdepresyjne zawsze powoduje pewne ryzyko sprowokowania fazy maniakalnej, jednak leki trójcykliczne powodują to powikłanie częściej niż leki nowych generacji. Najwłaściwsze wydaje się stosowanie nowych leków przeciwderesyjnych i walproinianu lub litu. Leczenie skojarzone depresji z szybką zmianą faz jest efektywniejsze niż monoterapia.

Postępowanie w hipomanii nie różni się od powszechnie przyjętego, lit jednak należy stosować ostrożnie ze względu na możliwość pogłębiania objawów depresyjnych przy kolejnej zmianie fazy. Z kolei walproiniany są bardziej efektywne w utrzymywaniu remisji objawów afektywnych. Czynione są próby oceny przydatności małych dawek neuroleptyków atypowych, jako leków wygaszających oscylacje nastroju i tłumiących epizody hipomaniakalne. Wyniki badań są jednak niejednoznaczne i konieczna jest dalsza obserwacja.

Opracowane na podstawie: Medscape Pharmacotheraphy / 2003-05-15