Ranliwe blaszki miażdżycowe-diagnostyka

Ward Casscells i wsp – Vulnerable atherosclerotic plaque. A multifocal disease Circulation 2003;107:2072
Krótki artykuł przeglądowy Casscellsa i wsp. jest drugą z serii publikacji zamieszczonych w tym samym wydaniu Circulation, poświęconych zagadnieniu ranliwych blaszek miażdżycowych (vulnerable plaque).

Autorzy podkreślają, że rozwój blaszek miażdżycowych i przebieg choroby wieńcowej nie są ze sobą ściśle związane, a wskaźniki kliniczne i angiograficzne nie pozwalają na wiarygodne przewidywanie epizodów wieńcowych. Co więcej, progresja wielu zmian miażdżycowych ma charakter skokowy, związany z kolejnymi epizodami zakrzepicy, wywoływanymi między innymi przez pękanie lub erozję powierzchni blaszek. Wreszcie mnogie blaszki miażdżycowe rozwijają się u poszczególnych chorych w dużym stopniu niezależnie od siebie.

Powstaje więc pytanie, czy opracowanie technik diagnostycznych służących lokalizacji ranliwych zmian miażdżycowych pomoże zapobiec zawałom serca, udarom i zgonom, przynajmniej u części chorych?

Najbardziej narażone na pękanie są zmiany z dużym rdzeniem lipidowym i cienką okrywą włóknistą, zlokalizowane w obszarach w których napięcie ścian jest duże (tj. światło naczynia jest szerokie). Z kolei ryzyko zakrzepicy wywołanej erozją blaszki jest największe w miejscach, gdzie światło naczynia jest nieregularne, objęte procesem zapalnym, a przepływ przez tętnicę zwolniony (w związku z proksymalnym lub dystalnym zwężeniem naczynia). W przypadkach obu zmian zagrożenie jest większe jeżeli mamy do czynienia ze stanem zwiększonej krzepliwości krwi.

Zdaniem autorów, prowadzone aktualnie próby kliniczne wykażą, że ranliwe blaszki miażdżycowe można wykryć przy pomocy jednej lub kombinacji metod, takich jak: magnetyczny rezonans jądrowy, termografia czy angioskopia.

Powszechne zastosowanie takiej diagnostyki będzie kosztowne, ale może znaleźć praktyczne zastosowanie. Przykładowo stwierdzenie, że zagrożenie jest większe od przewidywanego na podstawie standardowych badań diagnostycznych (włączając CRP), może spowodować zamianę intensywnych planów zawodowych chorego. Wykazanie obecności ranliwych zmian może skłonić do bardziej starannego przestrzegania diety i przyjmowania leków stabilizujących blaszki, a zmiany najbardziej podatne na pękanie będą mogły zostać profilaktycznie zabiezpieczone stentami lub innymi miejscowymi metodami leczenia.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2003-04-29