Problem nadużywania antybiotyków-dobre i złe wieści

Richard E. Besser – Antimicrobial prescribing in the United States: good news, bad news Ann Intern Med 2003;138:605
Nadużywanie antybiotyków jest problemem o zasięgu globalnym. Dane z początku lat 90-tych ubiegłego wieku wskazują, że ponad 40% kuracji antybiotykoterapii przepisywanych przez lekarzy pierwszego kontaktu w USA nie miało uzasadnienia.

W 1995 roku organizacja US Centers for Disease Control and Prevention (CDC) zainicjowała kampanię „Appropriate Antibiotic Use in Community. Wyniki ostatnich badań są optymistyczne – w porównaniu z okresem 1989-1990, w latach 1999-2000 zmniejszyło się stosowanie antybiotyków u dzieci (o 47%) i dorosłych leczonych ambulatoryjnie.

Temu trendowi towarzyszy jednak zjawisko niekorzystne – wśród przepisywanych antybiotyków gwałtownie wzrasta udział leków o szerokim spektrum działania. W latach 1998-1999 stanowiły one niemal połowę antybiotyków stosowanych u dorosłych i około 40% leków przeciwbakteryjnych stosowanych u dzieci.

Następstwa ekonomiczne i zdrowotne tej sytuacji mogą być bardzo istotne. Głównym zagrożeniem jest selekcja bakterii opornych na antybiotyki. W 1998 roku, aż 14% inwazyjnych pneumokoków izolowanych w USA, było opornych na co najmniej 3 klasy leków przeciwbakteryjnych.

Stosowanie leków bez uzasadnienia obniża ich efektywność w leczeniu istotnych zakażeń – przykładem jest coraz mniejsza skuteczność makrolidów drugiej generacji i fluorochinolonów w terapii pozaszpitalnego zapalenia płuc.

Autor artykułu uważa, iż zwiększone stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum może być niezamierzonym skutkiem kampanii podnoszących problem antybiotykooporności. Apeluje on, aby działania edukacyjne, skuteczne w ograniczaniu ogólnego stosowania antybiotyków, obecnie koncentrowały się bardziej na selekcji odpowiednich preparatów o wąskim spektrum.

Opracowane na podstawie: Annals of Internal Medicine / 2003-04-01