„Nieme” udary a demencja

John P. Blass i Rajiv R. Ratan – Silent strokes and dementia N Engl J Med 2003;348:1277
Artykuł stanowi komentarz do pracy Vermeera i wsp., w której wykazano, że nieme udary stanowią czynnik ryzyka rozwoju demencji.

Przez pierwsze 70 lat od momentu opisania choroby Alzheimera istniało powszechne przekonanie, że demencja starcza związana jest z miażdżycą naczyń mózgowych. W latach 70-tych ubiegłego stulecia podjęto próbę jednoznacznego wyodrębnienia choroby Alzheimera i demencji wywoływanej udarami (tzw. wielozawałowej). Należy jednak pamiętać, że choć udary często powodują zaburzenia poznawcze, same zwykle nie wywołują pełnej demencji.

Zaburzenia pamięci występujące w demencji są związane z obustronnym uszkodzeniem zakrętu hipokampa. Do tego rodzaju uszkodzenia dochodzi zwykle w następstwie choroby Alzheimera lub globalnego niedokrwienia mózgu (np. po zatrzymaniu krążenia), a bardzo rzadko udaru.

Czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego i demencji nakładają się, co sugeruje, że choroby układu sercowo-naczyniowego mogą przyczyniać się do rozwoju demencji typu Alzheimera. Doświadczenia na zwierzętach i obserwacje na ludziach wydają się jednak wskazywać, że niewydolność układu naczyniowego może stanowić nie tylko przyczynę, ale również następstwo choroby Alzheimera, w której dokładne badania wykazały zmiany naczyniowe, zwłaszcza w obrębie substancji białej.

Nieme udary mogą więc być, u niektórych chorych, pierwszym objawem choroby Alzheimera, a nie po prostu czynnikiem ryzyka jej rozwoju. Prowadzone badania przynoszą nadzieję na ograniczenie zjawiska demencji przy pomocy leków wpływających na układ naczyniowy.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2003-04-20