Działania niepożądane po NLPZ

Nick Dunn – 10-minute consultation. Adverse drug event BMJ 2003;326:1018
Artykuł z cyklu “10-minute consultation” BMJ poświęcono działaniom niepożądanym niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Sytuacje, w której należy rozważyć przerwanie leczenia z uwagi na podejrzenie działań niepożądanych, są codziennością lekarza praktyka. Wiadomo, że grupą szczególnie narażoną na wystąpienie powikłań farmakoterapii są osoby starsze.

W Wielkiej Brytanii, przyczyną niemal jednej czwartej wszystkich zgłaszanych działań niepożądanych, są niesteroidowe leki przeciwzapalne. Tym samym, wystąpienie nowych objawów u chorych rozpoczynających stosowanie NLPZ powinno budzić szczególną czujność lekarza.

Przy podejmowaniu decyzji o zaprzestaniu stosowania leku należy wziąć pod uwagę fakt, że około 80% działań niepożądanych występuje w okresie pierwszych miesięcy leczenia. Jest oczywiste, że objawy nie są następstwem stosowania leku, jeśli występowały przed rozpoczęciem terapii.

Czynnikiem wyzwalającym wystąpienie powikłań po NLPZ może być ostra choroba (na przykład infekcja wirusowa) nakładająca się na przewlekłe schorzenie. Warto pamiętać, że leki z tej grupy mogą nasilać objawy takich chorób, jak: astma, niewydolność serca i nerek, choroba wrzodowa i dyspepsja.

Istotnym elementem wywiadów jest pytanie o działania niepożądane w trakcie wcześniejszych kursów leczenia NLPZ. Krwawienie z przewodu pokarmowego, zmiany osłuchowe nad płucami, obrzęki wokół kostek i rozlane zmiany skórne – wszystkie wymienione objawy mogą być interpretowane jako powikłania po niesteroidowych lekach przeciwzapalnych.

Podsumowując, w oparciu o badanie podmiotowe i przedmiotowe można z dużym prawdopodobieństwem ustalić związek pomiędzy objawami klinicznymi a stosowaniem NLPZ. U dużej grupy chorych leczenie powinno być przerwane. Dotyczy to szczególnie osób starszych, u których działania niepożądane po NLPZ (krwawienie z przewodu pokarmowego) mogą wiązać się ze znaczną śmiertelnością.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2003-05-10