Stres a choroba wieńcowa-które czynniki psychospołeczne mają niezależny wpływ na rokowanie?

Stephen J. Bunker i wsp – Stress and coronary heart disease: psychosocial risk factors. National Heart Foundation of Australia position statement update MJA 2003;178:272
Od wielu lat wskazywano, że ciężki ostry stres może prowokować wystąpienie zawału serca lub nagłego zgonu. Mniej było przekonujących dowodów na potwierdzenie hipotezy, że czynniki stresowe w niezależny sposób zwiększaja ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca (CHD). Uważano raczej, iż czynniki psychosocjalne wywierają efekt pośredni, poprzez wpływ na konwencjonalne czynniki ryzyka.

Korzystając z nowych metod statystycznych, umożliwiających krytyczną analizę wyników badań o różnej metodologii, australijscy eksperci związani z National Heart Foundation podsumowali dotychczasową wiedzę na temat tego zagadnienia. Stwierdzili niezależny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy depresją, społeczną izolacją i niedostatecznym wsparciem socjalnym, a wystąpieniem i rokowaniem w CHD. Wpływ depresji na ryzyko CHD zależał od nasilenia zaburzeń nastroju, a pod względem ilościowym był porównywalny z wpływem klasycznych czynników ryzyka, takich jak palenie czy hipercholesterolemia.

Eksperci nie znaleźli natomiast jednoznacznych dowodów na bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy przewlekłymi stresującymi zdarzeniami życiowymi, obciążeniem psychicznym związanym z pracą (np. nadmierne wymagania, niespełnianie oczekiwań przełożonych), osobowością typu A, negatywnym nastawieniem do świata i zaburzeniami lękowymi a CHD.

W podsumowaniu autorzy podkreślają, że całkowite ryzyko choroby wieńcowej zależy od liczby i ciężkości psychosocjalnych i klasycznych czynników ryzyka. Czynniki psychosocjalne, zwłaszcza te o wykazanym niezależnym wpływie prognostycznym, należy rutynowo uwzględniać w ocenie ryzyka CHD. Jednocześnie autorzy uznają określenie „stres” za nie dość precyzyjne i przez to nieprzydatne. Na określenie poszczególnych czynników psychosocjalnych zalecają stosowanie nomenklatury podobnej do przyjętej w badaniu.

Opracowane na podstawie: Medical Journal of Australia / 2003-03-17

Dodaj komentarz