dane z Australii – czy częstość przepisywania leków przeciwdepresyjnych ma wpływ na liczbę samobójstw?

Wayne D. Hall i wsp – Association between antidepressant prescribing and suicide in Australia, 1991-2000: trend analysis BMJ 2003;326:1008
W latach 90-tych ubiegłego wieku obserwowano stopniowy wzrost liczby recept na leki przeciwdepresyjne. Początek trendu wzrostowego zbiegł się w czasie z wprowadzeniem do sprzedaży inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Z rosnącą popularnością nowych leków przeciwdepresyjnych wiązano nadzieje na obniżenie liczby samobójstw.

Wyniki badań dotyczących tego zagadnienia są jednak niejednoznaczne. W dwóch opracowaniach szwedzkich i jednym węgierskim, stwierdzono korelację pomiędzy zwiększającą się liczbą recept na leki a malejącą częstością samobójstw w populacji tych krajów. Z kolei autorzy włoscy nie potwierdzili tej obserwacji – od 1986 do 1996 roku liczba samobójstw w badanej przez nich grupie nie zmieniła się.

Kolejnym głosem w dyskusji jest badanie australijskie, w którym analizowano zależność pomiędzy trendami w przepisywaniu leków przeciwdepresyjnych a częstością samobójstw w latach 1991-2000. Badając łączną liczbę samobójstw wśród mieszkańców Australii autorzy nie stwierdzili różnic w porównaniu z wcześniejszym okresem. Ciekawe wnioski przyniosła natomiast analiza poszczególnych grup wiekowych. Częstość samobójstw zmniejszyła się znamiennie u osób w starszym wieku, częściej stosujących leki przeciwdepresyjne, a wzrosła u ludzi młodych. W starszych grupach wiekowych stwierdzono istotną, odwrotną korelację pomiędzy wielkością ekspozycji na leki przeciwdepresyjne a ryzykiem samobójstwa.

W opinii autorów, obserwacji tej nie można tłumaczyć jedynie bezpośrednim działaniem leków. Pojawienie się nowych leków przeciwdepresyjnych wyzwoliło wśród lekarzy większe zainteresowanie problemem depresji. Tym samym, jedną z największych korzyści wynikających z wprowadzenia nowych leków jest to, że zainicjowały ciąg przemian prowadzących do poprawy jakości opieki nad chorymi na depresję.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2003-05-10