Czy standardy postępowania mają wpływ na praktykę lekarską?-przykład choroby wieńcowej

Paul W. Armstrong – Do guidelines influence practice? Heart 2003;89:349
Artykuł w cyklu „Education in Heart” poświęcono roli wytycznych w kardiologii.

Standardy postępowania są zbiorem cyklicznie aktualizowanych zaleceń uzgadnianych przez ekspertów w danej dziedzinie medycyny, w oparciu o dostępne dowody naukowe oraz doświadczenia własne. W zależności od dowodów, na których są oparte, poszczególne zalecenia podzielone są na 3 kategorie: (1) oparte na licznych randomizowanych badaniach, (2) oparte na pojedynczych randomizowanych lub nierandomizowanych badaniach, (3) oparte na konsensusie ekspertów przy braku obiektywnych danych.

Zadaniem standardów jest poprawa jakości i efektywności usług medycznych. Za obserwowany wzrost zapotrzebowania na standardy odpowiada kilka czynników. Jednym z nich jest konieczność podsumowania wiedzy o skuteczności i usystematyzowania dostępu do nowoczesnej i kosztownej technologii medycznej. Wynika to z olbrzymich kosztów, jakie pociąga za sobą nieograniczony dostęp do nowych, często niesprawdzonych opcji diagnostycznych i terapeutycznych. Ponadto istnieje potrzeba unifikacji decyzji diagnostycznych i terapeutycznych podejmowanych przez lekarzy różnych specjalności z tego samego obszaru geograficznego i zniwelowania różnic w sposobach postępowania pomiędzy lekarzami z odrębnych obszarów geograficznych.

Wprowadzenie w życie standardów napotyka na liczne przeszkody, w tym tradycyjną oporność na zmiany, obawę przed utratą autonomii podejmowania decyzji, lęk przed potencjalnym uszczerbkiem ekonomicznym.

Innym czynnikiem odstraszającym od standardów jest ich złożoność. Przykładowo, standardy postępowania w chorobie niedokrwiennej serca opracowane przez ACC/AHA składają się z 462 szczegółowych zaleceń. Z tego powodu w wielu przypadkach zależność pomiędzy standardami a praktyką jest luźna. Największą zgodność metod postępowania z aktualnymi standardami obserwuje się w ośrodkach akademickich, najmniejszą w niewielkich ośrodkach nie związanych z edukacją.

Opracowane na podstawie: Heart / 2003-03-03