Zastosowanie testosteronu w leczeniu depresji lekoopornej

Harrison Pope i wsp – Testosterone gel supplementation for men with refractory depression: a randomised, placebo-controlled trial Am J Psychiatry 2003;160:105
Wiele obserwacji wskazuje na możliwość działania przeciwdepresyjnego testosteronu i innych androgenów u niektórych mężczyzn. U części mężczyzn z depresją stwierdza się niski poziom testosteronu. Z kolei pacjenci cierpiący na hipogonadyzm chorują na depresję, której objawy ustępują pod wpływem testosteronu. Nadużywanie androgenów wiąże się czasem z wystąpieniem zespołu maniakalnego, a konsekwencją ich odstawienia może być depresja.

Autorzy artykułu przebadali 56 mężczyzn w wieku 30-65 lat z objawami dużej depresji lekoopornej (przynajmniej 4 tygodnie leczenia przeciwdepresyjnego w dawkach terapeutycznych). 22 chorych z poziomem testosteronu poniżej 350 ng/dl i z prawidłowym poziomem PSA zakwalifikowano do udziału w badaniu.

Zastosowano nową formę przezskórnego testosteronu w postaci żelu, co umożliwia uniknięcie iniekcji domięśniowych lub potencjalnie hepatotoksycznych doustnych androgenów syntetycznych. Chorym podawano początkowo po 10 g żelu zawierającego 1% testosteronu lub odpowiednie placebo. Po pierwszym tygodniu podawania testosteronu dostosowywano dawkę tak, aby poziom w surowicy nie przekraczał 1070 ng/dL. Wszyscy pacjenci kontynuowali przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych.

Po 8 tygodniach leczenia u chorych otrzymujących testosteron uzyskano wyraźniej zaznaczoną redukcję objawów depresji, mierzonych skalą Hamiltona (-7.4 vs -0.3) Poprawa wystąpiła zarówno w podskali somatycznej jak i afektywnej skali Hamiltona, a także w skali Clinical Global Impression.

Zdaniem autorów, chociaż badanie miało charakter pilotażowy, biorąc pod uwagę dostępność nowych form podawania oraz potencjalną liczebność populacji, leczenie testosteronem w żelu stanowić interesującą opcję terapeutyczną w depresji lekoopornej u mężczyzn.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / 2003-02-28