Metody skutecznego rozpoznawania depresji w medycynie pierwszego kontaktu

Verena Henkel i wsp – Identifying depression in primary care: a comparison of different methods in a prospective cohort study BMJ 2003;326:200
Depresja jest jednym z głównych problemów zdrowotnych w skali ogólnoświatowej. Ocenia się, że co najmniej 50% przypadków tej choroby pozostaje nierozpoznanych.

Istnieją dwa alternatywne sposoby podejścia do depresji w medycynie pierwszego kontaktu: rutynowy skrining u wszystkich konsultowanych lub diagnostyka jedynie u tych osób, u których występują objawy sugerujące zaburzenie.

Autorzy z Niemiec przeprowadzili prospektywne badanie kohortowe, którego celem było porównanie skuteczności obu sposobów postępowania. Testowano 3 metody skriningu: 9-punktowy kwestionariusz z pytaniami dotyczącymi depresji, 12-punktowy kwestionariusz ogólnego stanu zdrowia oraz 5-punktowy kwestionariusz ogólnego dobrostanu (WHO-5). Wszystkie kwestionariusze były wypełniane przez pacjentów. Ostateczną diagnozę ustalano na podstawie dokładnego wywiadu psychiatrycznego.

Głównymi mierzonymi parametrami były: efektywność lekarzy pierwszego kontaktu w rozpoznawaniu depresji bez narzędzi pomocniczych oraz wartość diagnostyczna kwestionariuszy przesiewowych. Spośród 431 badanych u 17% stwierdzono zaburzenie depresyjne.

Czułość rozpoznawania depresji przez lekarzy pierwszego kontaktu bez pomocy kwestionariuszy oceniono na 65%. Parametry najistotniejsze dla testów skriningowych, to jest czułość i ujemna wartość prognostyczna, były największe w przypadku najkrótszego z kwestionariuszy (WHO-5) i wynosiły odpowiednio: 93% i 98%.

Wyniki badania wskazują, że krótki i łatwy do interpretacji, wypełniany przez pacjenta w poczekalni kwestionariusz WHO-5 zwiększa czułość rozpoznawania depresji przez lekarza pierwszego kontaktu. W przypadku wyniku nasuwającego podejrzenie depresji dalsze badanie pozwala na zróżnicowanie pomiędzy depresją a silnym, lecz mieszczącym się w granicach normy, stresem psychicznym. Autorzy są przekonani, że skrining depresji powinien dotyczyć wszystkich pacjentów.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2003-01-25