Badania przesiewowe w retinopatii-jak często?

N.Younis i wsp – Incidence of sight-threatening retinopathy in patients with type 2 diabetes in the Liverpool Diabetic Eye Study: a cohort study Lancet 2003;361:195
Retinopatia cukrzycowa jest główną przyczyną utraty wzroku u osób dorosłych. Ponieważ fotokoagulacja laserowa jest skuteczną metodą leczenia retinopatii, zaleca się przeprowadzanie regularnych badań przesiewowych. Większość istniejących wytycznych rekomenduje coroczne badania u osób bez objawów retinopatii. Zalecenia te oparte są raczej na opinii ekspertów niż systematycznych badaniach epidemiologicznych.

Badacze angielscy podjęli się oceny zapadalności na retinopatię i wynikającej z niej optymalnej kosztowo częstości badań przesiewowych. W latach 1991-99, w ramach Liverpool Diabetic Eye Study, prospektywnej obserwacji poddano pacjentów z cukrzycą typu 2, zarejestrowanych w praktykach lekarzy rodzinnych w tym mieście. Na badanie skriningowe w kierunku retinopatii wybrano zdjęcie obejmujące 3 pola dna oka, przy rozszerzonych źrenicach.

Prawidłowy obraz dna oka stwierdzono u 71% spośród 7615 badanych. U 18% obecne były cechy retinopatii prostej. Retinopatię o charakterze przedproliferacyjnym: łagodną, umiarkowaną i ciężką, rozpoznano odpowiednio u: 5%, 2% i 0,3% chorych. Retinopatię proliferacyjną stwierdzono u 0,5% badanych.

W trakcie średnio 3,5 roku obserwacji, u 4770 pacjentów wykonano co najmniej dwa badania przesiewowe. U chorych wyjściowo bez zmian na dnie oka, w pierwszym roku badania odnotowano 5,3% nowych przypadków retinopatii, a w piątym roku – 7,3%. Retinopatia zagrażająca utratą wzroku rozwinęła się u odpowiednio: 0,3% i 1,8% badanych. Częstość występowania retinopatii zależała od czasu trwania cukrzycy, stopnia zmian w siatkówce w badaniu podstawowym i intensywnej terapii hipoglikemicznej.

Autorzy proponują rozważenie następującego schematu badań przesiewowych: co 3 lata u osób bez cech retinopatii i czynników ryzyka, co rok u chorych bez objawów ale z czynnikami ryzyka (długość cukrzycy >20 lat, insulinoterapia) a także przy retinopatii prostej i co 4 miesiące przy retinopatii przedproliferacyjnej.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2003-01-18