Biologiczna rewaskularyzacja bypass następnej generacji?

D. Losordo i A. Kawamoto – Biological revascularization and the interventional molecular cardiologist – bypass for the next generation Circulation 2002;106:3002
W artykule redakcyjnym autorzy przewidują nadejście trzeciej ery w leczeniu choroby niedokrwiennej serca: po leczeniu farmakologicznym i mechanicznej rewaskularyzacji, czas na rewaskularyzację biologiczną, czyli próbę pobudzenia wzrostu nowych naczyń (angiogenezę).

Autorzy cytują badania Dufourcq i wsp., którzy opisali nowy szlak prowadzący do angiogenezy. Na modelu jajnika świni wykazali, że normalnemu cyklowi powstawania nowych naczyń w jajniku towarzyszyła zwiększona ekspresja białka sFRP-1/FrzA. Podanie genu kodującego białko sFRP-1/FrzA za pomocą wektora wirusowego do błony kosmówkowo-owodniowej kurczaka prowadziło do intensywnej angiogenezy.

Obserwacje te są istotne z dwóch powodów: sFRP-1/FrzA pobudza receptor “Frizzled” znajdujący się na błonie komórkowej docelowych komórek. Jego aktywacja z kolei pobudza białka cytoplazmatyczne, modulujące aktywację docelowych genów wpływających na proces angiogenezy. Jest to inny szlak przekaźnictwa wewnątrzkomórkowego prowadzącego do angiogenezy, niż znany od dawna i pobudzany przez czynniki wzrostu takie jak FGF i TGF. Dotychczas w badaniach I i II fazy pokazano, że podanie czynników wzrostu (VEGF, FGF) zwiększa powstawanie nowych naczyń i prowadzi do poprawy objawowej u ludzi z krytycznym niedokrwieniem kończyn dolnych oraz chorobą wieńcową.

Być może podanie czynników wzrostu łączne z sFRP-1/FrzA, i stymulacja dwóch niezależnych szlaków przekaźnictwa wewnątrzkomórkowego, doprowadzi do bardziej skutecznej angiogenezy.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2002-12-10