Zaburzenia seksualne powodowane lekami przeciwdepresyjnymi

Razmic S. Gregorian i wsp – Antidepressant-induced sexual dysfunction. The Annals of Pharmacotherapy 2002;36:1577
Autorzy omawiają problem zaburzeń seksualnych jako niepożądanego efektu ubocznego stosowania leków przeciwdepresyjnych. Praca jest przeglądem dostępnego piśmiennictwa z baz MEDLINE i HealthSTAR z lat 1986-2000.

Negatywny wpływ na funkcje seksualne jest częstym i uciążliwym objawem ubocznym dotyczącym, według doniesień, 20-45% pacjentów. Leki z grupy grupy SSRI wydają się najczęściej powodować tego typu skargi (30%-60% chorych). Z leków grupy SNRI na sprawność seksualną bardziej wpływa wenlafaksyna niż mirtazapina, chociaż w przypadku tej ostatniej piśmiennictwo jest skąpe.

Dla 40% do 80% pacjentów dysfunkcja seksualna jest identyfikowana raczej z leczeniem, a nie traktowana jako samoistny objaw zespołu depresyjnego lub wyraz kryzysu związku. Ponad połowa lekarzy uczestniczących w panelu poświęconym tym zagadnieniom stwierdziła, że pyta pacjentów o sferę seksualną, zwłaszcza jeśli przyjmują leki grupy SSRI.

Autorzy oceniają, że 25% przypadków odstawienia leków z grupy SSRI spowodowana jest niezadowoleniem pacjentów z faktu obniżenia libido. Alternatywą mogą być wtedy inne leki jak: nefazodon czy bupropion, zaburzające sferę seksualną u ok. 10% stosujących. Należy jednak pamiętać, że leki te mają inne, specyficzne działania niepożądane.

Innymi sposobami postępowania są: przeczekanie, w nadziei na zaadoptowanie się do stosowanego leczenia, zmniejszenie dawki leku, manipulowanie dawką w poszukiwaniu dawki optymalnej, planowe przerywanie leczenia – kilkudniowe „wakacje lekowe”, skuteczne w wypadku specyfików o krótszym okresie eliminacji. Można też stymulować funkcje seksualne, dodając środki takie jak: johimbina, amantadyna czy sidenafil.

Zdaniem autorów, problem zaburzeń seksualnych przy stosowaniu leków przeciwdepresyjnych jest bardzo poważny, biorąc pod uwagę ilość chorych nimi leczonych. Postulują oni przeprowadzenie szczegółowych, prospektywnych badań z oceną funkcji seksualnych jako podstawowym punktem końcowym.

Opracowane na podstawie: Annals of Pharmacotherapy / 2002-10-17