Cytochrom P450 w mózgu

Sharon L. Miksys i Rachel F. Tyndale – Drug-metabolizing cytochrome P450s in the brain J Psych Neurosci 2002;27:406
Metabolizm leków wiązany jest najczęściej z czynnością wątroby. Autorki poświęcają artykuł enzymom cytochromu P450 (CYP), zlokalizowanym w centralnym układzie nerwowym (CUN) i ich wpływowi na endogenne i egzogenne substancje neurotropowe. Stężenie mózgowych CYP osiąga jedynie 1% poziomu stwierdzanego w wątrobie, ale mózg nie jest organem jednorodnym i dlatego poziom enzymów notowany w neuronach poszczególnych struktur mózgu może być większy niż w hepatocytach.

CYP mózgowe, tak samo jak ich wątrobowe odpowiedniki, podlegają indukcji, zwiększającej zdolności katalityczne. I tak przykładowo, alkohol może indukować mózgowy CYP2E1, a hormony sterydowe – CYP2D.

Istotność lokalnego, mózgowego, metabolizmu leków i innych psychotropowych substancji egzogennych potwierdza fakt częściowego braku korelacji między stężeniem leków we krwi a ich efektem terapeutycznym oraz występowania różnic osobniczych w reagowaniu na leki.

Podobnie jest z endogennymi substancjami jak dopamina, kwas arachidonowy, neuronalnie czynne hormony sterydowe – dehydroepiandosteron i pregnenolon. Działanie ich, modulowane przez mózgowe CYP, może mieć wpływ na powstawanie i przebieg uzależnień, chorób Alzheimera i Parkinsona, psychoz, może wpływać na fizjologię funkcji psychicznych jak: pamięć, myślenie, świadomość. Wysoka aktywność CYP2E1 wiąże się z powstawaniem w mózgu wolnych rodników i innych toksycznych metabolitów o działaniu karcynogennym.

Autorki zwracają jednak uwagę złożoność powiązań, niedoskonałość metod i dyskusyjność przenoszenia na ludzi wyników otrzymanych na gryzoniach.

Opracowane na podstawie: Journal of Psychiatry and Neuroscience / 2002-11-02