Zależność między odpowiedzią na stres a statusem społeczno-ekonomicznym

A. Steptoe i wsp – Stress responsivity and socioeconomic status – A mechanism for increased cardiovascular disease risk? Eur Heart J 2002;23:1757
Choroba wieńcowa występuje częściej wśród osób o niższym statusie społeczno-ekonomicznym. Bardzo popularny jest pogląd, że niska pozycja społeczna jest czynnikiem prowadzącym do aktywacji układu autonomicznego, hormonalnego i odpornościowego, co z kolei przyspiesza rozwój miażdżycy. W niniejszym badaniu weryfikowano hipotezę, iż niższy status społeczno-ekonomiczny wiąże się z wolniejszym powrotem funkcji układu krążenia do wartości spoczynkowych po stresie umysłowym.

Do badania włączono 228 osób w wieku 47-58 lat. Na podstawie wykonywanej pracy wyodrębniono w badanej grupie osoby o wysokim, średnim i niskim statusie społeczno-ekonomicznym. Podczas wykonywania stresujących zadań behawioralnych i przez 45 minut po ich zakończeniu, mierzono następujące wskaźniki czynności układu sercowo-naczyniowego: ciśnienie tętnicze krwi, rytm serca oraz zmienność rytmu serca.

W trakcie wykonywania zadań ciśnienie tętnicze krwi wzrosło średnio o 23/14 mm Hg, rytm serca o 7/min, dodatkowo spadła zmienność rytmu serca (wskaźnik równowagi autonomicznej). W 45 minut po wykonaniu zadania zmienne te powracały do wartości spoczynkowych, znamiennie częściej u osób o wysokim statusie społeczno-ekonomicznym, w porównaniu do pozostałych grup.

Niższy status społeczno-ekonomiczny wiąże się z opóźnionym powrotem czynności układu krążenia do warunków spoczynkowych po stresie psychicznym. Może to z kolei prowadzić do wzrostu jego obciążenia i w tym mechanizmie do częstszego występowania chorób układu sercowo-naczyniowego w tej grupie osób.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2002-11-15