Szczepionka przeciwko miażdżycy-nauka czy fikcja

Göran K. Hansson – Vaccination against atherosclerosis – Science or fiction? Circulation 2002;106:1599
Miażdżyca przypomina pod wieloma względami choroby o podłożu zapalnym/autoimmunologicznym, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów lub stwardnienie rozsiane. Wyniki badań eksperymentalnych sugerują, że ta grupa schorzeń może być leczona przy pomocy szczepień.

W przypadku miażdżycy wykazano korzystny efekt immunizacji przy pomocy antygenów: utlenionego LDL i białka szoku termicznego 65 (HSP 65). Ludzkie i chlamydialne białka szoku termicznego HSP 60 są podobne, według niektórych badaczy reakcja krzyżowa tłumaczy, dlaczego pewne zakażenia wiążą się z przyspieszeniem procesu miażdżycowego.

Immunizacja może aktywować komórki Th2 tłumiące reakcję zapalną i zmniejszające aktywność makrofagów. Według części badaczy, właśnie „przestrojenie” odpowiedzi immunologicznej, które polega na aktywacji komórek Th2 zamiast Th1, odgrywa kluczową rolę w korzystnym efekcie szczepienia.

Kolejny interesujący aspekt immunizacji przy pomocy HSP dotyczy jego skuteczności w modelach eksperymentalnych innych chorób o podłożu zapalnym. Prawdopodobnie dochodzi w nich do indukcji odpowiedzi autoimmunologicznej związanej HSP 60, której modulacja korzystnie wpływa na ich przebieg.

Niestety, jak dotychczas badania nad skutecznością szczepień przy pomocy autoantygenów u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów czy stwardnieniem rozsianym nie dostarczyły przekonujących dowodów na skuteczność tego rodzaju postępowania. Niemniej jednak, pozytywne wyniki prac eksperymentalnych nad szczepionką przeciw miażdżycy zachęcają, zdaniem autora, do dalszych badań.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2002-09-24