Choroby somatyczne są częstą przyczyną zaburzeń lękowych

Allan House, Dan Stark – Anxiety in medical patients BMJ 2002;325:207
W cyklu „ABC of psychological medicine” w BMJ ukazał się artykuł poświęcony zespołom lękowym. W większości przypadków lęk jest adaptacyjną odpowiedzią na realne zagrożenie, jednak może być również zaburzeniem. Nieprawidłowy lęk jest nieproporcjonalny do zagrożenia, trwa długo, ma skłonność do pogłębiania się i wiąże się z występowaniem objawów utrudniających lub uniemożliwiających prawidłowe funkcjonowanie.

Dane na temat naturalnej historii lęku w chorobach somatycznych są skąpe, co utrudnia odróżnienie lęku „prawidłowego” od zaburzeń lękowych. Symptomatologia tych ostatnich jest bardzo bogata i obejmuje: nadreaktywność układu autonomicznego, bezsenność, zaburzenia myślenia i koncentracji oraz objawy somatyczne, takie jak wzmożone napięcie mięśni lub zmęczenie.

Do czynników będących częstym źródłem nieprawidłowego lęku należą między innymi: niektóre leki, nieskuteczne leczenie bólu, hipoksja i hipokapnia, niedokrwistość, hipoglikemia, hiperkalemia i nadczynność tarczycy. Ryzyko zaburzeń lękowych jest większe u ludzi młodych, kobiet oraz osób z problemami socjalnymi i chorobami psychicznymi w wywiadach.

Rozpoznanie zaburzeń lękowych jako podłoża dolegliwości somatycznych wymaga wykluczenia innych potencjalnych przyczyn ich występowania. Skuteczną metodą rozpoznawania lęku są standaryzowane kwestionariusze. Ważną rolę w profilaktyce odgrywa właściwa komunikacja między lekarzem a pacjentem, w tym informowanie o naturze choroby i planowanych działaniach diagnostyczno-leczniczych. Głównym nurtem leczenia jest terapia behawioralna i poznawcza, natomiast leczenie farmakologiczne (oparte głównie na benzodiazepinach) powinno być krótkotrwałe lub stosowane w przypadkach nagłych.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2002-07-27